Eurozone ontwijkt ramp

Vergeet voor een ogenblik de schulden, de tekorten en de eisen van de financiële markten. Denk even alleen aan de reële economie van arbeid en consumptie. Bezien vanuit dat perspectief ziet de eurozone er niet al te slecht uit. Het werkloosheidscijfer van 11,6 procent is hoog, maar het nationale inkomen is slechts 2 procent lager dan het hoogterecord dat werd bereikt in het eerste kwartaal van 2008. En de trend is vlak: het bruto nationaal produkt lag in het derde kwartaal 0,1 procent lager dan in het tweede – een statistisch verwaarloosbare verandering.

Gezien de omstandigheden – een ‘gewond’ financieel stelsel, bezuinigingen, en interne hervorming – zou het veel beroerder kunnen zijn. Als politici en centralebankiers minder adequaat hadden gereageerd op de financiële crisis van 2008 en de doorlopende eurocrisis, dan zou de hele eurozone vastzitten in een vicieuze cirkel van schuldsanering en economisch verval – Griekse toestanden. Ondanks de relatief soepele aanpak van buitenlandse crediteuren heeft Griekenland een val in het nationale inkomen ondergaan van 20 procent; de werkloosheid is momenteel 25,4 procent.

In de rest van de eurozone is daar geen sprake van. Het bnp in de twee grootste economieën, Duitsland en Frankrijk, is in het derde kwartaal licht toegenomen – zij het met een minimale 0,2 procent. Als de financiële omstandigheden meewerken, moeten hervormingen waaraan wordt gewerkt in Italië, Spanje, Portugal en binnenkort ook in Frankrijk, op termijn leiden tot hogere nationale inkomens en lagere werkloosheid.

Denk nu weer aan de financiële problemen. Schulden en begrotingstekorten zijn buitensporig, en het geduld van de markten is op. Als het nationale inkomen snel genoeg groeide, en als het inflatiecijfer hoger lag dan de huidige 2,5 procent, dan zouden deze problemen vanzelf wegsmelten. Maar de schuldengletsjer zal blijven zo lang de groei van het bnp dicht bij nul blijft. Paradoxaal genoeg heeft juist de gletsjer een remmend effect op groei.

Een dooi zou welkom zijn, maar centralebankiers waarschuwen dat schuldsanering jaren kan gaan duren, wellicht een decennium. Toch had het erger kunnen zijn. Tien jaar van minimale groei moet te verdragen zijn in de eurozone, die nog altijd dicht tegen het niveau aan zit van de meest welvarende levensstijl in de geschiedenis.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling door Frank Kuin.