BRIEVEN

Zomertijd (slot)

Ik maakte een ernstige denkfout in mijn ingezonden brief ‘Zomertijd is zonnetijd’.. Het is waar dat Nederland minder dan zeveneneenhalve graad verwijderd is van Greenwich. Onze zomertijd is echter niet de Londense tijd, maar die van Warschau. Daarom bied ik de redactie wetenschap en de lezers mijn verontschuldigingen aan. Het is een schrale troost dat veel verstandige mensen dit ook niet hebben gezien, maar fout is het.

Jan Frings,

Zutphen

Schoolontbijt

In ‘Het hagelt zoete korrels’ (Wetenschapsbijlage 10 & 11 november) toont professor Katan zich tevreden over de appelstroop waarmee kinderen hun brood konden beleggen tijdens het nationaal schoolontbijt. Volgens hem is appelstroop geen ongezond beleg omdat er van nature ijzer in zit. Ook de melk die gedronken werd vindt hij een gezond product vanwege de eiwitten en calcium. Maar is dit ook zo?

In vergelijking met andere broodbeleggen zit er in appelstroop inderdaad veel ijzer (0,9-4,7 mg). Het gaat hier echter om non-heamijzer, dat voor je lichaam niet goed opneembaar is. Bovendien remt calcium uit melk de opname van ijzer. Hierdoor zou een kind nog maar 0,1 procent van het ijzer opnemen. Het zou veel beter zijn om bij een boterham met appelstroop verse sinaasappelsap in plaats van melk te drinken. De vitamine C bevordert juist de opname van ijzer.

Katan beoordeeld elke product afzonderlijk, maar laat het geheel achterwege..

Denise Waanders

Leerling vwo 5

Naschrift

Klopt. Vitamine C verhoogt en calcium verlaagt de opname van ijzer. Maar 0,1 procent opname is te pessimistisch. Bovendien bevatte de appelstroop van het Schoolontbijt niet 0,9-4,7 mg maar bijna 8 mg ijzer per 100 gram. Uit twee boterhammen met deze appelstroop haal je meer ijzer dan uit een ons spinazie, zelfs als je melk bij het brood drinkt. Zie verder ‘Antwoord aan Denise’ op mkatan.nl.

Martijn Katan

Spookfarao

Met blijdschap zag ik onder kop ‘Nieuwe prinses, onbekende farao’ (Wetenschapsbijlage 10 & 11 november) eindelijk weer eens wat egyptologisch nieuws. In het artikel werd naar aanleiding van de vondst van een nieuw prinsessengraf in Abusir gespeculeerd over een onbekende farao Men Salbo. Wat was het geval? In het nieuwe graf van prinses Sheretnebti zijn vier pijlers met inscriptie gevonden. Deze zijn ook afgebeeld bij het artikel (foto hieronder). De hiërogliefen laten zich vlot lezen als: ‘De dochter des konings van zijn lichaam, zijn geliefde, de bij de grote god geëerde Sheretnebti’. Dus geen koningsnaam! Als we deze tekst vergelijken met de in het artikel gegeven vertaling (‘de dochter van de koning Men Salbo en zijn geliefde, geëerd voor God de almachtige’) blijkt dat ‘Men Salbo’ het equivalent moet zijn van de Egyptische term ‘van zijn lichaam’ (d.w.z. de prinses was een lijfelijk dochter van de farao, niet alleen maar een hofdame die een eretitel droeg). Dit is geen Oudegyptisch, maar het onvertaald gelaten Arabisch van het oorspronkelijke persbulletin van de Egyptische oudheidkundige dienst (Arabisch min sulbu = van zijn lendenen). We kunnen deze spookfarao Men Salbo dus direct weer afvoeren uit de geschiedenis. Het is ook zeker geen onbekende naam voor farao Djedkare, want van die koning zijn alle vijf namen goed bekend.

Maarten J. Raven

Rijksmuseum van Oudheden, Leiden