‘NW was een hele bevalling’

Tijdens het twitteren over Thomas Rosenboom hield Bas Heijne ook een twitterinterview met Zadie Smith, dat door orkaan Sandy was verstoord.

De Amerikaanse schrijver Henry James (1843-1916) zou er hopeloos in geweest zijn, twitteren. Daar was de Britse, momenteel in New York wonende schrijfster Zadie Smith (1975) van overtuigd toen zij gisteravond, speciaal voor de Twitterleesclub #twitlit, met Bas Heijne op dat volgens haar ‘vreemde medium’ in gesprek ging over haar roman NW. Het gesprek had eigenlijk twee weken geleden moeten plaatsvinden, op dinsdag 30 oktober. Maar orkaan Sandy dwong Zadie Smith het interview op te schorten. Tijdens de orkaan was Smith, zwanger en al moeder van een peuter, ‘vooral bezig het toilet door te spoelen met een emmer water’.

Buiten die van James, was Smith ook van haar eigen twittercapaciteiten niet geheel overtuigd.‘Laten we zien hoe het gaat’, schreef ze in reactie op Heijnes welkomsbericht. Het ging uitstekend. Smith beantwoordde veel vragen, van Heijne én twitlitlezers. En vaak niet in één tweet, maar in twee of zelfs drie. Ook kwam ze met mooie oneliners, zoals deze: ‘zelfkennis is een gevecht in de loopgraven, geen transcendente daad.’ Ze kwam met nieuws. Smith is momenteel bezig aan twee romans: een sci-fi roman en een sociale komedie die in Green- wich Village speelt. Dat terwijl het schrijven van NW voor Smith voelde als ‘een bevalling’: „het kostte me bijna acht jaar, dus dat telt wel als zwaar. Zo voelde het ook, hoewel mijn gezin zegt dat het proces exact hetzelfde was als bij de andere boeken. Ik klaag altijd maar ik vergeet uiteindelijk ook steeds weer wat er ook alweer zo moeilijk aan was.”

Ook klopte Heijnes vermoeden dat de vorm van de delen in NW voortvloeien uit verschillende personages. Smith: „Ja. Ik wist dat Felix een volledige ‘kitted-out’ filmische derde persoon zou hebben, aangezien hij zo denkt over zichzelf, als een persoon in een film. En ik wist dat Leah meer gefragmenteerd en onzeker zou zijn in haar perspectief.”

NW heeft, met personages in een ‘Zola-achtige gedetermineerde wereld’ iets sombers. Hun levenswandel wordt volledig bepaald door omstandigheden. Die zienswijze is ook door afkomst bepaald, schreef Smith: „Ik denk dat mensen uit de hogere middenklasse altijd denken dat er een meritocratie is waar we ons allemaal vrijelijk in kunnen bewegen en succesvol worden. Mensen die zijn geboren in geprivilegieerde omstandigheden lijken er meer van overtuigd dat ze hun prestaties aan zichzelf te danken hebben. Voor veel lezers is NW misschien somber. Maar voor mijn zwarte lezers is het weinig nieuws.”

Volgende week aandacht voor ‘De rode loper’, de roman van Thomas Rosenboom die in de maand november centraal staat in Heijnes leesclub.