'Liquidatie kapt bestandsoverleg af'

Slechts enkele uren voor Israël woensdag Hamascommandant Ahmed Jabari liquideerde, had hij een voorstel in handen gekregen voor een permanente wapenstilstand met Israël. Dat meldde de Israëlische vredesactivist Gershon Baskin gisteren in een artikel in The Daily Beast, de webkrant van Newsweek, en in een vraaggesprek met de Israëlische krant Haaretz. Volgens Baskin wisten hoge Israëlische functionarissen af van zijn contacten met de de fundamentalistische Palestijnse organisatie, waarbij ook de Egyptische inlichtingendienst was betrokken. Niettemin stemden zij in met de liquidatie, die een nieuw offensief tegen Hamas inluidde. „Een strategische fout”, aldus Baskin, „die het leven zal kosten aan een groot aantal onschuldige mensen aan beide zijden”.

Gershon Baskin hielp bemiddelen tussen de Israëlische regering en Hamas over korporaal Gilad Shalit, die in 2006 door Hamas werd ontvoerd en vorig jaar vrijkwam in ruil voor de vrijlating van duizend Palestijnse gevangenen. Daarbij had hij te maken met Jabari. Na Shalits vrijlating hield Baskin de communicatiekanalen met Hamas open.

Volgens Baskin was Hamas het afgelopen jaar zelf bijna nooit betrokken bij de raketbeschietingen op Israël: het tolereerde dat kleine radicalere groepen raketten afschoten als vergelding voor preventieve Israëlische luchtaanvallen tegen hun cellen. Pas de afgelopen weken kwam Hamas ook zelf in actie onder druk van zijn aanhang. Maar zijn raketten waren bijna altijd gericht op open velden en het was volgens Baskin voor alle betrokkenen duidelijk dat Hamas niet in een escalatie was geïnteresseerd.

Jabari had zich de afgelopen twee jaar gerealiseerd dat de vijandelijkheden met Israël noch voor Hamas noch voor de Gazanen gunstig waren, aldus Baskin. Op basis van zijn contacten met Hamasfunctionarissen en de Egyptische inlichtingendienst stelde Baskin enkele maanden geleden een ontwerp-bestandsakkoord op, dat hij aan minister van Defensie Ehud Barak toonde. Daarop was geen vervolg gekomen, en een paar weken geleden probeerde hij het opnieuw. Hamasleiders buiten de Gazastrook hadden het plan al gezien, en via Jabari zou het worden bekeken binnen het gebied. Woensdagavond zou het terugkomen en aan Israëlische functionarissen worden voorgelegd. „Die optie is nu van tafel.”

Hamasleider Haniyeh wees er gisteren in een televisieinterview op dat Israël „ons altijd heeft aangevallen en gedood nadat we een overeenkomst hadden bereikt”.