Rafaël tekende naakten en schilderde ze aangekleed

Veel kinderen bezoeken de tentoonstelling van Rafaël in het Haarlemse Teylers Museum. Op schilderijen kun je speuren naar naakte figuren uit schetsen, nu verstopt onder gewaden met veel plooien.

‘Het leukste vond ik dat schilderij waarop je brand zag, daar kun je iets spannends bij fantaseren.” Dat zegt Joachim (5), die is gaan kijken naar de tentoonstelling over Rafaël in Teylers Museum. Rafaël is een kunstenaar die ongeveer 500 jaar geleden werkte in Italië. Hij was een tijdgenoot van Leonardo da Vinci en Michelangelo.

Het schilderij dat Joachim bedoelt heet De Brand in de Borgo. Aan de linkerkant zie je een man een andere, oude man op zijn rug naar buiten dragen. Ook zie je een vrouw vanaf een hoge muur een baby aangeven aan een man die beneden staat, terwijl haar achterste opgaat in woeste vlammen. Meer in het midden zie je, op de achtergrond, de paus vanaf zijn balkon zijn hand opsteken, want dat is waar het schilderij over gaat; over het wonder dat een grote brand in de Romeinse wijk Borgo ineens stopte toen de paus een kruis sloeg.

De tekeningen en schilderijen van Rafaël die tentoongesteld zijn in het Teylers Museum in Haarlem, trekken veel bezoekers. Die schilder was ook in zijn eigen tijd – het begin van de zestiende eeuw – al geliefd en beroemd. Toch was zijn werk niet vaak eerder te zien voor het publiek, omdat de tekeningen erg kwetsbaar zijn.

Recent ontdekten ze in het Teylers Museum dat ze maar liefst 12 tekeningen van Rafaël in hun bezit hebben! Van negen werken wisten ze dit al langer. Van drie tekeningen ontdekten ze pas onlangs dat ze niet door Rafaëls leerlingen, zoals deskundigen eerder dachten, maar door de meester zelf waren gemaakt. Geen enkel ander museum in Nederland heeft er zoveel. Vandaar dat deze bijzondere tentoonstelling hier werd georganiseerd.

De kinderen die er rondliepen, vonden de speurtocht het leukste; een letterpuzzel in een folder, die je alleen kunt oplossen als je de meeste vragen goed beantwoordt. Veel vragen gingen over tekeningen van naakte lichamen in gekke houdingen. Rafaël liet mannen poseren om te oefenen. Later schilderde hij die figuur zo precies mogelijk na, maar dan gekleed in gewaden met veel plooien. De figuren uit de oefeningen zijn dus gekleed terug te vinden op de grote schilderijen. Voor de speurtocht moesten kinderen aanwijzen welke naakte, getekende figuur hoort bij welke geklede, geschilderde figuur.

Andere kinderen zoals Dex (9) deden liever een speurtocht over fossielen enzo, want ook die kun je bewonderen in Teylers Museum. Pieter Teyler, een 18de-eeuwse textielkoopman en bankier uit Haarlem, had geen kinderen die van hem konden erven. Daarom liet hij in zijn testament zetten dat zijn erfenis – van bijna een miljoen euro – besteed moet worden aan kunsten en wetenschappen. Kinderen die een speurtocht inleverden bij de kassa, kregen een echte haaientand van een fossiel, van miljoenen jaren oud dus.

De Rafaël tentoonstelling is nog tot en met 6 januari 2013 te zien. Kijk op teylersmuseum.eu