Publiek fluit, Van Gaal tevreden

Oranje kon het publiek in een volle Arena tegen Duitsland niet bekoren. De bloedeloze 0-0 leverde gefluit op. Coach Louis van Gaal had wél genoten.

Het Nederlands elftal sloot het bewogen interlandjaar 2012 gisteravond af met een bloedeloze 0-0 in de Arena tegen een ongeïnspireerd Duitsland. De toeschouwers voelden zich bekocht en beloonden het optreden van Oranje met een fluitconcert. Bondscoach Louis van Gaal vatte een half uur later zijn gevoel over de wedstrijd in drie woorden samen: „Ik heb genoten”.

Het verschil in beleving bij spelers en publiek was kenmerkend voor een kalenderjaar waarin het Nederlands elftal, in 2010 nog vicewereldkampioen, op het EK van 2012 het lachertje van het toernooi werd. Oranje, dat dit jaar afsluit als nummer acht van de FIFA-ranking, heeft het slechtste kalenderjaar sinds 1999 achter de rug. Van de dertien interlands won het er slechts zeven. Met drie EK-nederlagen als dieptepunt. Het volk keerde zich afgelopen zomer af van het elftal, dat twee jaar daarvoor nog door een grote oranje massa werd aanbeden.

Van Gaal stond als opvolger van Bert van Marwijk voor de opdracht resultaat en aantrekkelijk voetbal aan elkaar te koppelen. Het legioen moest Oranje weer in de armen sluiten. Na een valse oefenstart tegen België (4-2 verlies) wist Van Gaal met zeges in vier opeenvolgende WK-kwalificatieduels Oranje zijn trots terug te geven. Het WK in Brazilië lonkt, naar een basiskamp in Rio wordt al gezocht.

Imponerend is de wijze waarop Van Gaal het Nederlands elftal de voorbije maanden naar zijn hand heeft weten te zetten. Op zijn geheel eigen wijze heeft de bondscoach de macht in handen genomen – bij Oranje is niemand meer zeker van zijn plaats.

Zolang hij goede resultaat blijft behalen, heeft Van Gaal onder spelers en publiek vele vrienden. Dan worden zijn eigenzinnige tactische keuzes geprezen. Zo beet de gepasseerde doelman Tim Krul gisteravond op zijn lippen en hield bankzitter Klaas-Jan Huntelaar zich ook koest in de dug-out.

Niemand had begin dit jaar kunnen voorspellen dat Nederland tegen Duitsland zou aantreden met Kenneth Vermeer, Ricardo van Rhijn, Bruno Martins Indi en Ruben Schaken. En wie had gedacht dat Dirk Kuijt bij de laatste interland van 2012 aanvoerder én spits van Oranje zou zijn? Of dat Marco van Ginkel zou debuteren? Van Gaal gebruikte twee termen als onderbouwing voor zijn keuzes: fitheid en vorm.

Het zijn rekbare begrippen voor een coach, die voordurend de baas wil zijn. Van Gaal bekijkt per wedstrijd wie hij het meest geschikt acht om de taken uit te voeren. Zo speelde Oranje dit jaar onder zijn leiding zes duels in zes verschillende samenstellingen. Geen één international begon alle duels in de basis. Feyenoorder Bruno Martins Indi is de enige van de 24 internationals die in elk duel speelde. De contouren van ‘het nieuwe Oranje’ blijven vaag.

Wie is nu eigenlijk de doelman van het Nederlands elftal? Zelfs dat zal Van Gaal naar eigen zeggen van wedstrijd tot wedstrijd blijven bekijken. Ajax-doelman Vermeer mocht tegen Duitsland debuteren, nadat hij eerder in de hiërarchie nog achter Maarten Stekelenburg, Tim Krul, Michel Vorm én Jeroen Zoet stond. „Duitsers schieten vaak van afstand. Vermeer is op de lijn vrijwel niet te passeren”, zo luidde Van Gaals uitleg. Vermeer voorkwam tegen de Duitse B-ploeg met enig kunst- en vliegwerk een tegengoal.

Ook de aanval van Oranje had met centrumspits Kuijt een nieuw gezicht, na eerdere optredens van Huntelaar en Robin van Persie. Het was een hard gelach voor Huntelaar, onder Van Gaal twee keer in de basis en drie keer scorend, te horen dat hij om tactische redenen buiten de ploeg was gelaten. De Schalke-spits mocht zelfs niet invallen tijdens het duel waarin Oranje alleen gevaar stichtte via een schot van Feyenoord-verdediger Daryl Janmaat.

Van Gaal had het Huntelaar zorgvuldig uitgelegd en gaat ervan uit dat de spits zijn gelijk inziet. Die kans is niet groot. Voor Huntelaar eindigde het interlandjaar 2012, net als voor het publiek, in mineur. Van Gaal had gisteravond als enige wel „een goede wedstrijd” gezien.