Oosterse tapijten kunnen modern zijn

Bolan Kelim (ca. 1900, 275x135cm)

‘Mijn vakgebied is antieke tapijten en kelims”, zegt Ali Foumani, die samen met zijn vrouw Parvin een internationale tapijthandel heeft in de Beethovenstraat in Amsterdam. Ze woonden en werkten eerst in Groningen, maar de klanten vonden dichter bij Schiphol handiger. Zo’n tweederde van zijn handel bestaat uit antieke tapijten, de rest is modern, soms door hemzelf ontworpen en onder leiding van zijn vrouw in Perzië geproduceerd. „De inspiratie komt uit mijn omgeving”, zegt Foumani, terwijl hij een groot, zandkleurig tapijt laat zien. „Dat is de kleur van het strand.”

Niet alle antieke tapijten zijn goed gebleven en niet allemaal hebben kunstwaarde. De kwaliteit van de wol en de verf is erg belangrijk, legt Foumani uit. „Door onze ervaring zien we wat waarde heeft. Kijken, is belangrijk en heel veel onderzoek doen naar weefwijzen, materiaal, patronen en voorstellingen.” Op de Domotex 2012 in Hannover, de belangrijkste tapijtenbeurs, leverde dat Foumani de prijs op van het ‘Beste Oude/Antieke Tapijt’.

Het verhaal van dat prijswinnende tapijt begint met een mailtje van een vriend, vertelt Foumani. Die heeft op een veiling in Twente iets bijzonders gezien. Foumani bekijkt de foto en besluit meteen naar de kijkdag te gaan. Het tapijt ligt daar tussen de rommel op de grond en is vies, maar hij vermoedt dat het bijzonder is. Turkmenistan, eind achttiende, begin negentiende eeuw. Tijdens de veiling een paar dagen later is hij niet de enige die doorheeft dat het om iets bijzonders gaat, want de prijs loopt flink op. Bij het vertrek van de veiling zegt een veilingmeester tegen hem: „Je hebt een goed tapijt gekocht. Het komt uit het bezit van jonkheer Schimmelpenninck.”

In de collectie van het Hallwylska museum in Stockholm ontdekt Foumani een vergelijkbaar tapijt, maar dat van hem heeft meer detail in de rand. Ook de patronen zijn gecompliceerder en door een betere kunstenaar gemaakt. „Ik heb het schoongemaakt en aan de rand een beetje gerestaureerd. Het heeft nu de kwaliteit van een museumstuk.”

De markt en de levenstijl zijn de afgelopen twintig jaar sterk veranderd, zegt Foumani. „Het Midden-Oosten heeft een minder goed imago gekregen, en dat straalt af op populariteit van de tapijten bij mensen in huis. Er waren twintig jaar geleden honderd tapijthandelaren in Nederland, daarvan zijn er nog dertig over. In Duitsland minder dan 1.000 van de 10.000. Maar we blijven enthousiast. Op de PAN laten we zien dat een tapijt heel modern kan zijn.” Inderdaad, sommige ogen zelfs als een sfeervol abstract doek van Rothko of een opart-schilderij van Vasarely.

Inl: foumani.com