Israëlisch offensief na liquidatie Hamasleider

Israël heeft gisteren een nieuw offensief geopend om een einde te maken aan de vele beschietingen met raketten vanuit de Gazastrook.

Rookwolken stijgen op uit Gazastad na Israëlische luchtaanvallen, gistermiddag. Foto AP

Een filmpje dat het Israëlische leger gisteravond vrijgaf, laat zien hoe de auto waarin Hamascommandant Ahmed Jabari reed in een vuurzee uiteenspatte. Beelden uit Gaza vertellen de afloop: verkoolde resten. Na de aanval op Jabari viel het leger vanuit de lucht zeker honderd andere doelen in de Gazastrook aan. Ook vanaf de zee werd op Gaza gevuurd. Hamas op zijn beurt vuurde tientallen raketten af op Israël, waarbij vanochtend in de stad Kiryat Malachi drie doden vielen.

Met de liquidatie van Jabari, de leider van Hamas’ militaire tak, is Israël begonnen aan een grote operatie tegen de fundamentalistische Palestijnse groep die de Gazastrook bestuurt. Israël voerde de laatste jaren regelmatig luchtaanvallen op Gaza uit, waarbij kopstukken van radicale splintergroeperingen werden gedood. Maar Hamas bleef meestal gespaard. Dat is nu veranderd.

Het dodental in Gaza lag vanochtend op vijftien, onder wie vijf Hamasleden en drie kinderen. Meer dan honderd Palestijnen raakten gewond. Een jonge Gazaanse schreef op Twitter: „Toen ik de was buiten hing, was er een enorme flits en een knal in de lucht. Ik schreeuwde. Het is afschuwelijk in Gaza.”

Het Israëlische leger meldde tegen de avond dat het zich voorbereidt op een grondinvasie, als tweede fase van een „brede” militaire actie die Israël in het Hebreeuws Operatie Wolkkolom doopte, en in het Engels Operatie Verdedigingszuil.

De aanvallen lijken op de eerste dagen van Operatie Gegoten Lood, die Israël in de winter van 2008-2009 uitvoerde. Toen trok het leger uiteindelijk Gaza binnen, doodde het ongeveer 1.400 Palestijnen, onder wie honderden burgers, en richtte het zware schade aan. Verklaarde doelen van die operatie waren beëindiging van de raketaanvallen uit de Gazastrook en de val van het Hamasbewind. Dat mislukte.

Met Operatie Gegoten Lood oogstte Israël bovendien enorme kritiek van de internationale gemeenschap omdat de bevolking van Gaza hard werd getroffen. Het lijkt nu of Israël zich niets van die kritiek heeft aantrokken. Zolang de internationale gemeenschap het Palestijnse geweld niet hard genoeg veroordeelt, kan Israël haar kritiek moeilijk serieus nemen, legde een legerwoordvoerder gisteravond uit. Hij belde ongevraagd buitenlandse journalisten om het Israëlische perspectief op de operatie te verklaren.

Maandag riep premier Netanyahu buitenlandse ambassadeurs bij zich om hen voor te bereiden op wat hij voorstelde als onvermijdelijke vergelding. Minister van Defensie Barak verklaarde dinsdagochtend al dat Israël nog lang niet klaar is met Gaza.

Gisteravond twitterde de Israëlische regering dat de moord op Ahmed Jabari slechts een kwestie van tijd was geweest. Jabari wordt verantwoordelijk gehouden voor de ontvoering van de militair Gilad Shalit, die vorig jaar na vijf jaar gevangenschap in Gaza werd geruild tegen duizend Palestijnse gevangenen.

Toch bleef Hamas de laatste jaren gespaard. De regering van Hamas vreesde zozeer een nieuwe Israëlische inval en had zo de handen vol aan het besturen van de Gazastrook – die door Israël wordt geblokkeerd – dat ze hard optrad tegen militanten die raketten op Israël probeerden af te vuren. Maar om interne rivalen de baas te blijven, is Hamas zich de laatste maanden gaan mengen in het raketvuur. Het afgelopen weekeinde vielen er ruim honderd raketten op Israëlisch grondgebied.

Dat was de druppel, zegt Israël nu, hoewel het de afgelopen twee dagen weer rustig was. Om zijn burgers te beschermen, moet Israël de „infrastructuur van terreur in Gaza verlammen”. Commentatoren menen dat die poging nu wordt ondernomen met het oog op de verkiezingen, die eind januari plaatshebben. Nog een overeenkomst met Operatie Gegoten Lood. Die actie vond ongeveer twee maanden voor de verkiezingen van 2009 plaats.

De Israëliërs die rond de Gazastrook wonen en regelmatig naar de schuilkelders rennen – volgens de regering gaat het om bijna een miljoen mensen in de gevarenzone – vormen een belangrijke stem in een land van nog geen acht miljoen inwoners. Zij eisen een einde aan dit geweld.

Of Israël met dit offensief de raketten kan stoppen, is zeer de vraag. In de vorige oorlog lukte dat niet. En Israël weet ook dat Hamas deze aanval niet over zijn kant kan laten gaan.