Dit is Operatie Wolkkolom

Gisteren liquideerde Israël de leider van de militaire tak van Hamas. En dat is nog maar het begin van de acties tegen Gaza.

Palestinians help to evacuate a woman following Israeli air strikes in Gaza City November 14, 2012. Israel launched a major offensive against Palestinian militants in Gaza on Wednesday, killing the military commander of Hamas in an air strike and threatening an invasion of the enclave that the Islamist group vowed would "open the gates of hell". REUTERS/Ali Hassan (GAZA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Correspondent Israël

Tel Aviv. Een filmpje dat het Israëlische leger gisteravond vrijgaf, laat zien hoe de auto waarin Ahmed Jabari rijdt in lichterlaaie uiteen spat. Beelden uit Gaza vertellen de afloop. Niets dan verkoolde resten. Na de aanval op Jabari, de leider van Hamas’ militaire tak, raakte het leger zeker twintig andere doelen in de Gazastrook. Een opslagplaats voor lange afstandsraketten werd daarbij beschoten. Het huis van Hamas-leider Mahmoud al-Zahar zou zijn gebombardeerd. Ook vanaf de zee werd op Gaza gevuurd.

Met de liquidatie van Jabari is Israël gistermiddag begonnen aan een grote operatie tegen de fundamentalistische Palestijnse groepering die de Gazastrook bestuurt. Israël voerde de laatste jaren regelmatig luchtaanvallen op Gaza uit, waarbij militante kopstukken van splintergroeperingen werden gedood. Maar Hamas bleef meestal gespaard. Dat is nu veranderd.

Het dodental lag bij het ter perse gaan van deze krant op tien. Naar verluidt zeven Hamas-leden en drie burgerslachtoffers, onder wie twee kleine kinderen. Tientallen Palestijnen raakten gewond. Een jonge Gazaanse schreef op twitter: „Toen ik de was buiten hing, was er een enorme flits en een knal in de lucht. Ik schreeuwde. Het is afschuwelijk in Gaza.”

Het Israëlische leger verspreidde tegen de avond het bericht dat het zich voorbereidt op een grondinvasie, als tweede fase van een „brede” militaire actie die Israël aanvankelijk Operatie Wolkkolom doopte, en even later Operatie Verdedigingszuil noemde. De reden voor deze naamswijziging is onduidelijk.

Hoe ook lijken de acties van gisteren op de eerste dagen van Operatie Gegoten Lood, die Israël in de winter van 2008 en 2009 uitvoerde. Toen trok het leger uiteindelijk Gaza binnen, doodde het ongeveer 1.400 Palestijnen en verwoestte het menig gebouw. Het doel van die operatie was het onttronen van Hamas. Maar dat mislukte.

Met Operatie Gegoten Lood oogstte Israël bovendien enorme kritiek van de internationale gemeenschap omdat de bevolking van Gaza hard werd getroffen. Uit woede schortte de Europese Unie handelsverdragen op. Het lijkt nu of Israël zich niets van die kritiek heeft aangetrokken.

Zolang de internationale gemeenschap het Palestijnse geweld niet hard genoeg bekritiseert, kan Israël haar kritiek moeilijk serieus nemen, legde een legerwoordvoerder gisteravond uit. Hij belde ongevraagd buitenlandse journalisten om het Israëlische perspectief op de operatie te verklaren.

Dat uitleggen heeft Israël waarschijnlijk wel geleerd van Operatie Gegoten Lood. Maandag riep de Israëlische premier Benjamin Netanyahu alle buitenlandse ambassadeurs bij zich om ze voor te bereiden op iets wat hij voorstelde als een onvermijdelijke vergelding. Defensieminister Ehud Barak verklaarde dinsdagochtend al dat Israël nog lang niet klaar is met Gaza.

En gisteravond twitterde de Israëlische regering dat de bloedige dood van Jabari slechts een kwestie van tijd was. Jabari wordt verantwoordelijk gehouden voor de ontvoering van de Israëlische militair Gilad Shalit, die vorig jaar na vijf jaar gevangenschap in Gaza werd geruild tegen ruim duizend Palestijnse gevangenen.

Toch bleef Hamas de laatste jaren gespaard. De regering van Hamas vreesde zozeer een nieuwe Israëlische inval en had zo de handen vol aan het besturen van de Gazastrook – die door Israël wordt geblokkeerd – dat Hamas hard optrad tegen militanten die raketten op Israël probeerde af te vuren. Maar om interne rivalen de baas te blijven, is Hamas zich de laatste maanden gaan mengen in het raketvuur. Afgelopen weekend vielen ruim honderd raketten op Israël.

Dat was de druppel, zegt Israël nu. Om zijn burgers te beschermen, moet Israël de „infrastructuur van terreur in Gaza lamleggen”. Commentatoren menen dat die poging nu wordt gedaan met het oog op de verkiezingen, die eind januari plaatshebben. Nog een overeenkomst met Operatie Gegoten Lood: die actie was twee maanden voor de verkiezingen van 2009.

De Israëliërs die rondom de Gazastrook wonen en regelmatig naar de schuilkelders rennen – volgens Israël gaat het om bijna een miljoen mensen in de gevarenzone – vormen een belangrijke stem in een land van nog geen acht miljoen inwoners. Zij eisen een einde aan dit geweld.

Maar of Israël met deze militaire actie de raketten kan stoppen, is zeer de vraag. Gisteravond werden er als reactie op het Israëlische geweld tientallen raketten vanuit de Gazastrook op Israël afgevuurd. Scholen zijn vandaag gesloten. Israël weet ook dat Hamas dit niet over zijn kant kan laten gaan.

Bekijk de beelden die het Israëlische leger vrijgaf van de liquidatie van Jabari op nrc.nl/links