Kijktips vanaf IDFA: leve de relativering

Redelijk traag maar beeldschoon en extreem relativerend, deze documentaire over antipoden. Viktor Kossakovsky speelt effectief met de vraag: wat gebeurt er nu precies aan de andere kant van de aarde?

IDFA heeft dit jaar speciale aandacht voor succesfilms van de afgelopen jaren, met name die van Hollandse bodem. De naam doet anders vermoeden, maar ¡Vivan las Antipodas is deels een Nederlandse productie. De film verscheen vorig jaar, maar draait ook dit festival nog tweemaal, vroeg op de dag. En daar is de docu uitermate geschikt voor.

In ¡Vivan las Antipodas! zijn we 105 minuten lang afwisselend op vier locaties op aarde, en tegelijkertijd op nog eens vier plekken die ten opzichte van de eerste precies aan de andere kant van de aardbol liggen.

De wereld staat centraal, en als mensen hebben we het er maar mee te doen, zo omschreef ook NRC Handelsblad al bij het verschijnen van de docu:

“Of we nu hoge torens bouwen, zoals in Shanghai, of hopen dat de volgende rivieroverstroming een beetje mee zal vallen, het blijft machteloos gedoe van relatief nietige wezens die zich te weinig realiseren dat ze met behulp van de zwaartekracht tegen de buitenkant van een reusachtige bol zitten aangeplakt.

Dit is een van de weinige documentaires ooit gemaakt met het vermogen je kijk op de wereld en de mensheid te veranderen.”

En dat laatste zit ‘m erin dat we als kijker werkelijk toekijken hoe iedereen overal eigenlijk maar wat doet. En in alle gevallen is dat een vorm van tijd doden. Twee Chileense mannen die samen een afgelegen brug onderhouden praten over de vogels, het weer, de vrouwen, en vragen zich af hoe het leven in China eruit ziet.

Tegelijkertijd krioelt het in Shanghai letterlijk van de mensen die hun plekje opeisen in de stad, en zwoegt men in Nieuw-Zeeland met een aangespoelde potvis.

Deze documentaire dwingt je afstand te nemen, de tijd te nemen om alle details in je op te nemen en te concluderen: we doen allemaal maar wat. En daar zijn we maar wat druk mee.

    • Annemarie Coevert