dvd en web Tussen doodseskader en heerlijke verse vis

Kinatay en Lola.

Regie: Brillante Mendoza

dvd-speelfilms *****

Fijn dat de Filmfreak, distributeur van kunst en cult, dit jaar binnenliep met de Franse hit Intouchables. Dat geeft wat armslag om het werk van Brillante Mendoza uit te brengen, de hyperrealistische guerrillafilmer uit de Filippijnen die met goedkope, gruizige en groezelige straatbeelden zulke lyrische hoogten bereikt.

Al jaren stamgast in Cannes, Berlijn en Venetië, maar in Nederland was ondanks een retrospectief van het Filmmuseum in 2010 niks van Mendoza verkrijgbaar. De Filmfreak brengt nu zijn twee bekendste, en beste, films uit. ‘Horrorfilm’ Kinatayuit 2009, waarmee Mendoza ondanks de woede van criticus Roger Ebert (‘De slechtste film aller tijden’) in Cannes de prijs voor beste regie won. En Lola, waarmee hij vier maanden later alweer in het hoofdprogramma van Venetië stond.

Kinatay is op feiten gebaseerd: tijdens research naar ‘chop shops’, garages die onderdelen uit gestolen auto’s slopen, kwam Mendoza in contact met een lid van een doodseskader. Diens bende was in het nieuws: bij wijze van intimidatie verspreidde men hoofden en lichaamsdelen van slachtoffers over Manilla. De man was doodsbang: stapte hij eruit, dan tekende hij zijn doodvonnis.

Kinatay – slachtpartij in het Tagalog – is een beklemmende ervaring die kijkers net zomin een uitweg gunt. Ervaringscinema: een zwarte tunnel van dreigende schaduwen en vervormd geluid die ons in een vergelijkbare toestand van machteloosheid brengt als Peping, de politieman in opleiding die schnabbelt voor een misdaadbende en ongewild promotie maakt. Hij mag helpen bij het ontvoeren, vermoorden en fileren van een prostituee, Madonna.

Lola, de andere film, is eerder teder en lyrisch: Mendoza’s ode aan de zwoegende moeders die alles regelen. Grootmoeder Lola wil recht voor haar kleinzoon, die doodgestoken is om een mobiele telefoon. Maar zoals de loeiende wind haar gedenkkaarsje uitblaast, zo beukt het hosselen om te overleven Lola gaandeweg murw.

Mendoza’s films gaan over de morele degeneratie, of compromissen, maar belerend is Mendoza nooit. Dit is het leven zoals het is in de sloppen, inclusief die momenten van intense schoonheid en geluk die schuilen in een knipperende neonreclame, karaoke of een verse vis.