Corporaties door kabinet in geldnood

Woningcorporaties kunnen de nieuwe belasting voor verhuurders „onmogelijk” betalen. Omdat het kabinet naast die belasting ook een nieuwe maximumhuur invoert, hebben corporaties te weinig inkomsten. Dat blijkt uit berekeningen van bijzonder hoogleraar Johan Conijn van de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Marc Calon, voorzitter van Aedes, de koepel van woningcorporaties, heeft maandag minister Stef Blok (Wonen, VVD) bezocht en gewaarschuwd voor het „imploderen van het stelsel”. De Tweede Kamer debatteert morgen over de woningmarktplannen van het kabinet.

In 2015 zit bijna de helft van alle corporatiewoningen in Nederland boven de maximale huur, hebben Conijn en onderzoeker Frans Schilder van de UvA becijferd. Het gaat om ruim één miljoen (1.052.000) gesubsidieerde huurwoningen. Corporaties kunnen deze huren niet meer verhogen en moeten ze mogelijk zelfs verlagen.

Het gevolg is dat woningcorporaties interen op hun eigen vermogen en „drastisch” moeten bezuinigen, zegt Conijn, tevens directeur van onderzoeksbureau Ortec Finance. Hij vreest een „volledige” stop van de nieuwbouw van woningen, die toch al is teruggelopen door de huizencrisis. In 2012 lieten corporaties nog ruim 24.000 woningen bouwen. Na volgend jaar is er geen geld meer voor projecten, zegt Conijn.

Als corporaties failliet dreigen te gaan, zijn andere corporaties verplicht om financieel bij te springen. Zo kan er een neerwaartse spiraal in de sector ontstaan.

Rutte II wil de huren fors verhogen met een maximumhuur van 4,5 procent van de woz-waarde, de woningwaarde die gemeenten vaststellen. Die extra inkomsten moeten verhuurders naar de staatskas terugsluizen via de nieuwe belasting.

Het Centraal Fonds Volkshuisvesting, de financiële toezichthouder op de sector, komt later deze week met eigen berekeningen over de gevolgen van de verhuurdersbelasting en de maximale huur voor corporaties.

De maximale huur wordt sneller bereikt in regio’s met een zwakke woningmarkt. In Limburg, Groningen, Flevoland en Zeeland zal in 2015 ruim 70 procent van alle corporatiewoningen boven de maximale huur zitten. In Zuid-Holland, waar veel woningen met lage woz-waarden staan, gaat het om 57 procent .

Door de beperkte ruimte voor huurverhogingen, kunnen alle 400 corporaties in totaal „slechts” 1 miljard euro extra verdienen, volgens Conijn. Dat is te weinig voor de verhuurdersbelasting die oploopt tot 2 miljard euro in 2017.

De problemen rond hypotheken en corporaties: pagina’s 24 en 25

    • Oscar Vermeer
    • Eppo König