Samsom geeft toe: PvdA heeft ingeleverd - ‘kwetsbare opstelling naar Kamer’

“Ons herstel begint bij het herstel van de kracht van Europa”, aldus PvdA-leider Diederik Samsom vanmiddag in de Kamer nadat het regeerakkoord was gewijzigd. Daarnaast wees hij op de taken van de regering: “de rekening eerlijk verdelen en een volgende voorkomen.”

PvdA fractievoorzitter Diederik Samsom en VVD Fractievoorzitter Halbe Zijlstra in de Tweede Kamer. Foto ANP/Phil Nijhuis

PvdA-voorman Diederik Samsom heeft openlijk erkend dat zijn partij in het regeerakkoord op enkele cruciale punten heeft ingeleverd om er met de VVD uit te komen. Politiek verslaggever Erik van der Walle, die het debat na de regeringsverklaring in de Kamer volgt, merkt op dat hij zich opvallend kwetsbaar opstelt naar de Kamer toe.

Samsom moest de oppositiepartijen vanmiddag gelijk geven in hun kritiek wat betreft ontwikkelingssamenwerking en het strafbaar worden van illegaliteit. Van der Walle:

“De PvdA-leider erkende de kritiek die hem werd geleverd vanuit D66, GroenLinks en ChristenUnie. Hij gaf daarbij zelfs aan dat het hun taak is om hem te wijzen op de koerswijziging van zijn partij. De ontwikkelingssamenwerking vanuit Nederland komt inderdaad onder de fatsoensnorm uit die hij zelf nog voor de verkiezingen had vastgesteld, en illegaliteit wordt inderdaad, tegen het programma van de PvdA, strafbaar.

Wat de PvdA wel heeft weten door te zetten is het beleid rond minimumstraffen en het boerkaverbod, benadrukte Samsom. Maar vooral zijn kwetsbare opstelling wat betreft zijn ‘falen’ is opmerkelijk.”

‘Andere Samsom voor en na de verkiezingen’

D66-leider Alexander Pechtold bekritiseerde Samsom scherp over het immigratiebeleid van het kabinet. Pechtold vroeg hem waarom hij op zo’n principieel punt heeft kunnen onderhandelen met de VVD: “Ik zie een inconsequentie tussen de Samsom van voor de verkiezingen en de Samsom na de verkiezingen”, aldus Pechtold.

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob sprak schande van het strafbaar stellen van illegaliteit. Daarnaast kwam Samsom onder vuur van ChristenUnie, D66 en GroenLinks vanwege de bezuinigingen op ontwikkelingshulp waarmee hij heeft ingestemd.

Samsom erkende dat Nederland inmiddels onder de ‘fatsoensgrens’ zit, en zei dat hem dat ‘als een steen op de maag ligt’. Hij herhaalde dat het resterende budget beter moet worden besteed dan voorheen gebeurde.

‘Ons herstel begint met herstel Eurozone’

Samsom noemde in zijn eigen speech als speerpunt van het kabinet een pro-Europese opstelling vanuit Nederland:

“Ons herstel begint bij het herstel van de kracht van Europa. Als we er niet in slagen om de euro definitief van de rand van de afgrond weg te sturen, dan is elk regeerakkoord gedoemd te mislukken.”

De PvdA-voorman pleit dan ook voor een meer open houding in de richting van Brussel, en het nemen van benodigde offers om dit te bereiken:

“We kunnen elkaar hier uren en dagen de maat nemen over binnenlandse kwesties, hoe belangrijk ook, maar als we er niet in slagen euro van rand van afgrond weg te sturen is ieder regeerakkoord gedoemd tot mislukken. De offers die daarvoor gebracht moeten worden, willen we brengen.”

‘Griekenland kan op verschillende manieren uitstel krijgen’

Samsom sloot wat betreft Griekenland niet uit dat het land meer geld krijgt, of uitstel. Hij zei dat Griekenland moet bewijzen dat het land echt zijn best doet om te bezuinigen. Een rapport van de zogeheten trojka moet daar binnenkort helderheid over verschaffen.

Zijlstra: heel Nederland gaat het voelen

De VVD wil de rekening niet doorschuiven, zei Halbe Zijlstra eerder vandaag in zijn maiden speech als fractievoorzitter. Zijn toespraak was min of meer een herhaling van de regeringsverklaring.

Zijlstra herhaalde dat er moeilijke keuzes moeten worden gemaakt en dat het een illusie is te denken dat het niet kan. De oppositie viel hem toch aan op de financiële pijn voor kleinere inkomens.

“Ja, het doet pijn, Ja, het is moeilijk. Maar we moeten het doen om te zorgen dat al onze voorzieningen de komende tijd ook betaalbaar kunnen blijven. We moeten pijnlijke keuzes maken, daar lopen we niet voor weg. We willen onze kinderen niet hoeven uitleggen dat zij de rekening straks moeten betalen.”

Net als Rutte ging Zijlstra daarnaast in op het schrappen van de inkomensafhankelijke zorgpremie uit het regeerakkoord:

“Ik begrijp de onrust in het land. Ik ben er niet trots op dat die onrust mede door ons is ontstaan. De inkomensafhankelijke zorgpremie is geen goed middel. Daar hebben we mee ingestemd omdat we nu eenmaal concessies moesten doen. En dat, ja dat hebben we geweten.”

D66: VVD heeft principes laten vallen en beloftes gebroken

Zowel Arie Slob van de ChristenUnie als D66-fractievoorzitter Pechtold verweet de partij van Zijlstra net als Wilders partijprincipes en verkiezingsbeloftes te hebben verloochend en leek daarmee in te spelen op de weglopende VVD-kiezers zoals blijkt uit de laatste peilingen van afgelopen week.

CDA-fractievoorzitter Buma wees erop dat de PvdA in het verkiezingsprogramma 15,2 miljard wilde bezuinigen en impliceerde daarmee dat de VVD slecht heeft onderhandeld:

“De VVD heeft dus defacto 800 miljoen aan bezuinigingen binnengehaald en daarvoor zijn partij in een crisis gestort?”

De SP, GroenLinks en de 50Plus-partij kwamen op voor de mensen met een klein pensioen en spraken ook hun zorgen uit over de lichte toename van de werkloosheid. Zijlstra in zijn reactie:

“Natuurlijk zijn er banen. Je moet meer je best doen, het is niet makkelijk. Daarom is dat geen reden te zeggen we schuiven u in een situatie waarbij u nooit meer in aanmerking te komen op een baan. Nederland gaat het gewoon merken. Ik wil voorkomen dat de suggestie wordt gewekt dat het gaat meevallen.”

‘Wilders vindt koers VVD te sociaal, Roemer de PvdA te liberaal’

Over de aanvallen die de oppositiepartijen hebben uitgevoerd op de nieuwe regeringspartijen merkt Van der Walle op dat de reacties van Wilders en Roemer eigenlijk alles zeggen:

“Wilders noemt de VVD nu te sociaal, tegelijkertijd vindt Roemer dat de PvdA veel te liberaal is geworden. Dat is eigenlijk een logisch gevolg van dit kabinet waarin deze twee grote partijen naar elkaar toe moeten groeien, en deze reactie is heel veelzeggend wat betreft de houding van de oppositie, die we ook de komende tijd kunnen verwachten.”

motie voor verwijdering inkomensafhankelijke zorgpremie

Zijlstra heeft de Kamer om steun gevraagd voor de aanpassingen in het regeerakkoord. Tijdens het debat over de regeringsverklaring diende de fractieleider van de VVD hiertoe een motie in. Politiek redacteur Derk Stokmans voor NRC Handelsblad legt daarover uit dat dit nodig was om het nieuwe regeerakkoord officieel te maken:

“Het is een formaliteit. Zijlstra zal worden gesteund door VVD en PvdA, en daarmee is het regeerakkoord formeel aangepast.”

Volgens Zijlstra is dit staatsrechtelijk de enige manier om het regeerakkoord aan te passen voordat het debat over de regeringsverklaring heeft plaatsgevonden. Hij erkende wel dat het voor de coalitiepartijen ook even puzzelen was, omdat een precedent ontbrak.