Scheten laten in Malawi mag wel

De rubriek En daarna... onderzoekt wat er is geworden van fenomenen die even (achterpagina-) nieuws waren.

Scheten laten wordt verboden in het Afrikaanse land Malawi, berichtte NRC Achterpagina in februari 2011. George Chaponda, de Malawische minister van Justitie, zou een wetsvoorstel hebben ingediend waarmee hij traditionele leiders machtigt om overtreders „die de lucht bevuilen” te bestraffen.

Is er inmiddels iemand gearresteerd voor het laten van scheten? Nee. Achteraf gezien is er nooit een wetsvoorstel geweest waarin scheten werden verboden. Waarom berichtten BBC, Reuters en NRC er dan over? Malawi heeft een wet waarin fouling the air (het bevuilen van de lucht) wordt verboden. Die wet bestaat al jaren maar is nooit gebruikt om scheten te weren; wel om mensen te vervolgen die bijvoorbeeld op de markt vuil verbranden. Begin 2011 was er een voorstel om traditionele rechtbanken in ere te herstellen die wetten zoals deze kunnen behandelen.

Nadat The Daily Mirror, een Britse tabloid, ten onrechte berichtte dat Malawi scheten strafbaar zou gaan stellen, nodigde een Malawische radioshow de minister van Justitie uit. Een paar onhandige antwoorden van Chaponda in die show zorgden ervoor dat de kwakkel ‘viraal ging’.

Op de vraag ‘Hebben we een rechtbank die scheten laten verbiedt?’ antwoordde de minister: „Het gaat om bestaande wetgeving, mensen zouden daar geen grote kwestie van moeten maken.” Met hoorbare argwaan ging hij hierna in op de vraag ‘Zou u het waarderen als mensen in het openbaar scheten laten?’ Chaponda: „De regering heeft het recht om fatsoen zeker te stellen.” „Maar wat als je er geen controle over hebt?” vervolgde de interviewer. Met Chaponda’s antwoord „Ik denk niet dat je je scheten kunt beheersen. Maar waarom niet even naar het toilet gaan?” werd de aanname van de tabloid ‘nieuws’. Chaponda nam zijn uitspraken later terug. Dat bericht haalde bijna alleen Malawische media.

Mmv M. Dobrovolny (RNW Afrika)