Het schandaal rond Petraeus breidt zich uit. Dit zijn de vier hoofdrolspelers

Petraeus (midden) met een andere hoofdrolspeler, generaal John Allen (links). Rechts minister van Defensie Leon Panetta. De foto is in de zomer van 2011 gemaakt in Afghanistan. Foto AFP / Paul J. Richards

CIA-directeur David Petraeus moest vorige week terugtreden vanwege een buitenechtelijke affaire. Nu is de FBI ook een onderzoek naar de hoogste Amerikaanse militair in Afghanistan begonnen vanwege de zaak. Wie is wie in dit schandaal? De vier hoofdrolspelers op een rij.

De hoofdrolspeler: David Petraeus

Generaal David Petraeus (60), zoon van een koopvaardijkapitein uit Franeker, gold tot zijn val vorige week als een van de succesvolste Amerikaanse militairen van na 1945. Veertig jaar lang bouwde hij aan zijn reputatie in het leger. Vooral de manier waarop hij de oorlog in Irak voor de Amerikanen tot beheersbare proporties wist terug te brengen, maakte indruk. Na een periode in Afghanistan, die minder succesvol was, werd hij directeur van de CIA. In die functie trad hij zelden in de openbaarheid, maar was hij medeverantwoordelijk voor de geheime oorlog met onbemande vliegtuigen in onder meer Pakistan, Jemen en Afghanistan.

Vorige week kwam in de openbaarheid dat Petraeus jarenlang een geheime relatie heeft gehad met Paula Broadwell, die eerder dit jaar een biografie over hem schreef. Het boek, dat veel te eenzijdig en positief werd genoemd door Amerikaanse media, prijst de leiderschapskwaliteiten van Petraeus en zijn vermogen open te staan voor verandering. Opmerkelijk aan de zaak is de directe toegang die Broadwell tot Petraeus had. Onduidelijk is nog welke informatie ze inzag, wanneer de affaire precies begon en stopte, en en wat ze deelde met de buitenwereld.

De zaak-Petraeus kan tot een enorme crisis in de Amerikaanse inlichtingendiensten leiden, en grote politieke gevolgen hebben voor de pas herkozen Obama. De president vertrouwt op Petraeus en heeft hem nodig nu een pijnlijk dossier weer op tafel ligt in Washington: de dood van vier Amerikanen in het Libische Benghazi. De zaak ligt uiterst gevoelig. Republikeinen beschuldigen Obama ervan dat zijn regering, geholpen door de CIA, de aard van de aanvallen verzweeg om geen last te krijgen in de campagne.

Petraeus en Broadwell vorig jaar in Afghanistan. Foto AFP via ISAFPetraeus en Broadwell vorig jaar in Afghanistan. Foto AFP via ISAF

De minnares: Paula Broadwell

Paula Broadwell (40) bezocht de militaire academie in West Point en diende enige tijd in het leger, onder meer als contra-terreurexpert. Daarnaast was ze actief aan diverse prominente universiteiten en instituten. Ze leerde Petraeus in 2006 kennen tijdens een etentje. Tijdens dat etentje zou blijken dat Petraeus en Broadwell veel gemeenschappelijke interesses hadden. Ze zouden samen gaan joggen en Broadwell bezocht Petraeus in Afghanistan. Daar ontstond het idee voor de biografie.

Broadwell doet onze correspondent in Washington Guus Valk aan veel vrouwen denken, zo schrijft hij vanmiddag in NRC Handelsblad:

In mijn buurt, in het welgestelde noordwesten van Washington, stikt het van de Paula Broadwells. Ik doel niet op hun huwelijkse moraal, maar om de manier waarop ze in het leven staan. Overal werd Broadwell (40) de afgelopen dagen beschreven als de archetypische Power Woman. Ze is een moeder van twee kinderen, leuke echtgenote, carrièrevrouw, sportief.

Een extra complicatie is dat Broadwell dit najaar, voor haar affaire met de CIA-directeur aan het licht kwam, in een lezing voor studenten sprak over de politiek heel gevoelige kwestie van de aanval op het Amerikaanse consulaat in het Libische Benghazi. Volgens Broadwell hield de CIA op het moment van de aanval in een dependance van het consulaat mensen gevangen. De CIA heeft dit verhaal inmiddels met klem ontkend.

Broadwell met de biografie die ze over Petraeus schreef. Foto AP / T. Ortega GainesBroadwell met de biografie die ze over Petraeus schreef. Foto AP / T. Ortega Gaines

De betrokken topmilitair: John Allen

Generaal John Allen (58) is de bevelhebber van de hele NAVO-operatie in Afghanistan. Hij zou worden benoemd tot SACEUR, de hoogste militair van de NAVO en bevelhebber van de Amerikaanse troepen in Europa. Vanochtend werd bekend dat die benoeming is opgeschort omdat Allen betrokken lijkt te zijn bij het schandaal rond Petraeus. Allen volgde uitgerekend Petraeus in juli 2011 op als hoogste Amerikaanse militiar in Afghanistan.

Het Pentagon maakte vanochtend bekend dat de FBI een onderzoek is begonnen naar Allen. Hij zou “ongepaste conversaties” hebben gehad met Jill Kelley, de vrouw die hatelijke e-mails zou hebben ontvangen van Paula Broadwell. Waar Allen precies van verdacht wordt, is niet bekend. Twintig- tot dertigduizend e-mails en andere documenten van Allens conversaties met Kelley uit de periode van 2010 tot en met 2012 zouden tegen het licht worden gehouden.

Allen blijft voorlopig in functie, maar minister van Defensie Leon Panetta roept de Senaat op zijn opvolger, generaal Joseph Dunford, zo spoedig mogelijk te benoemen. Panetta prees Allen om de vooruitgang die hij volgens de minister in Afghanistan heeft weten te bewerkstelligen.

Foto AFP / /Thierry CharlierFoto AFP / /Thierry Charlier

De rivale van Petraeus’ minarres: Jill Kelley

Jill Kelley (37) is werkzaam als gastvrouw bij feestelijkheden van U.S. Central Command, de centrale bevelvoering van alle militaire activiteiten in het Midden-Oosten en Centraal-Azië. In die rol leerde ze Petraeus kennen toen hij generaal was. Hun vriendschap is platonisch, zo heeft Petraeus eerder verklaard.

Kelley zou hatelijke e-mails hebben ontvangen van Paula Broadwell. Broadwell zou Kelley als rivale hebben beschouwd in de strijd om de gunst van Petraeus en haar hebben gewaarschuwd bij hem uit de buurt te blijven. Kelley maakte melding van de bedreigende e-mails en zette daarmee het onderzoek in gang dat de val van Petraeus inluidde.

Nu blijkt dat er intensief e-mailverkeer was tussen haar en Allen, is Kelley zelf in het schandaal verstrikt geraakt. Allen en Kelley zijn allebei getrouwd, en in het leger zijn buitenechtelijke affaires strafbaar als misdaad.

In Amerikaanse media richt de aandacht zich nu ook op de FBI-agent die dit voorjaar door Kelley werd benaderd met het verhaal over de intimiderende e-mails. Deze agent was een vriend van Kelley, maar geen specialist op het gebied van internetcriminaliteit. Nadat hij zijn superieuren op de zaak had geattendeerd, werd hij er zelf vanaf gehaald. Omdat hij Kelley foto’s van zichzelf met bloot bovenlijf stuurde, wordt hij nu in Amerikaanse media ‘the shirtless agent’ genoemd.

Foto AP / Chris O'MearaFoto AP / Chris O'Meara

    • Pim van den Dool