Column

Spelen met Alzheimer

Marja Kok en Peter Faber in Het gouden huwelijk.

Het tweede seizoen van de reeks korte films Duivelse dilemma’s (HUMAN) krijgt veel minder aandacht dan vorig jaar het geval was. Misschien zijn de nieuwe delen ook aanzienlijk minder origineel.

Neem nu vorige week Het offer, waarin een rechter (Reinout Bussemaker) gebeld wordt door zijn tienerzoon Jason (Christiaan Sons), dat het meisje met wie hij op het strand zit ineens niet meer beweegt. Het dilemma is duidelijk: helpen alle sporen uit te wissen of met zijn zoon naar de politie gaan.

Scenarioschrijver Patrick van Es en regisseur Jaap van Heusden monteren beide opties door elkaar. Acteur Sons lijkt sprekend op Joran van der Sloot, zoon van een hulpofficier van justitie in Aruba, ten tijde van de verdwijning van Natalee Holloway. Maar over die zaak is echt inmiddels wel bijna alles gezegd.

In deel twee Het gouden huwelijk valt moeilijk een dilemma te ontdekken. Het is wel een mooi verhaal dat om verschillende redenen past in een traditie. Regisseur Paul Ruven wilde vermoedelijk een hommage maken; aan de film Hersenschimmen (1988) van Heddy Honigmann en aan het Werkteater (1970-1988), dat baanbrekende toneelstukken maakte over dementie.

In de jaren tachtig waren het Marja Kok, Joop Admiraal, Peter Faber en de andere acteurs van het Werkteater die de Nederlandse speelfilm min of meer droegen. Het naturalistische acteren op locatie, in alledaagse situaties en improviserend met omstanders, bleek de ideale basis voor realistische cinema. Kok en Admiraal speelden het echtpaar in verfilming van Bernlefs roman Hersenschimmen (1984) over een dementerende geleerde.

In Het gouden huwelijk zijn Kok en Faber het stel, van wie de man in een scheef geknoopte pyjama door het verzorgingshuis loopt, roepend om broodjes met hagelslag. Om hun gouden huwelijksfeest te vieren laat de vrouw een koor aanrukken, dat Droomland zingt, het lied van hun liefde. Even lijkt de man zich weer te herinneren hoe het was, en sluit dan zijn nieuwe, veel jongere geliefde in de armen. Dat is een dramatische ontknoping, maar geen dilemma.

Wat Het gouden huwelijk wel bijzonder maakt is dat echte Alzheimerpatiënten in het verzorgingshuis in Delft bij de handeling betrokken worden. Een dame vraagt aan Kok of die hier soms een baan heeft. Ze bedoelt waarschijnlijk: wat komt u hier doen? ‘Videodrama’ heette dat in de jaren negentig, in een door Kok opgericht collectief voor vernieuwend docudrama.