In de limo naar Mc Donald's

De prijswinnende, Amerikaanse documentaire The Queen of Versailles, volgende week op het IDFA, laat zien hoe de kredietcrisis een miljardairsechtpaar treft.

Filmrecensent

‘Ik had nooit zoveel kinderen gewild als ik geweten had dat ik me geen kindermeisjes meer zou kunnen permitteren om voor ze te zorgen”, verzucht Jackie Siegel, als ze het slagveld overziet dat haar zeven jonge kinderen achterlaten in huis. Siegel, een voormalig Miss Florida, is de diep gedecolleteerde, dertig jaar jongere vrouw van vastgoedmagnaat David Siegel, en de hoofdpersoon van de prijswinnende documentaire The Queen of Versailles.

In 2007 begon regisseur Lauren Greenfield, die vooral bekend is als fotograaf, de Siegels te filmen, omdat het paar in Florida de grootste privéwoning van de VS liet bouwen, groter dan het Witte Huis, en direct gemodelleerd naar het Paleis van Versailles in Frankrijk. Op steenworpafstand van Disneyworld in Orlando moest het monstrum verrijzen met onder meer 30 slaapkamers, 19 keukens, een ijsschaatsbaan, een bowlingbaan, en een eigen schoonheidssalon. Maar het huis is nog steeds niet afgebouwd en staat inmiddels voor 75 miljoen dollar te koop.

Greenfield stond een film voor ogen over Amerikaanse excessen en consumentisme. Maar dat liep anders, toen in 2008 de kredietcrisis uitbarstte, en het gezin net als de meeste Amerikanen radicaal moest downsizen. ‘Versailles’ was ineens een prachtig symbool van de luchtbel op de huizenmarkt.

David Siegel is rijk geworden in ‘timesharing’: het voor een beperkt deel van het jaar verkopen van vakantieappartementen. Dat gaat allemaal op de pof. Zijn zakenimperium is volledig afhankelijk van krediet voor lage rentes. Maar ‘goedkoop geld’ verdween in 2008 .

Eerst zien we Siegel nog letterlijk op een rood-pluche troon zitten, terwijl hij vertelt dat hij in Florida een cruciale rol heeft gespeeld bij de verkiezingsoverwinning van George W. Bush in 2000 („Ik vertel liever niet precies hoe, want dat was misschien niet helemaal legaal.”) In de tweede helft van de film zit hij voornamelijk tussen grote stapels papieren in zijn werkkamer, nauwelijks aanspreekbaar, terwijl hij verwoed zoekt naar de oplossing voor zijn acute financiële problemen. Ook het huwelijk staat onder spanning. Aan zijn vrouw heeft hij weinig. „Het is alsof ik er een extra kind bij heb.” Maar tegelijk is duidelijk dat hij haar zelf zo dom houdt. Om inzicht te krijgen in hun financiële situatie, zal ze straks de film moeten zien, zegt Jackie mismoedig. David vertelt haar niks. Woedend is hij als er onnodig licht aan is in huis, want ook de Siegels moeten op de elektriciteitrekening gaan letten. En het gaat niet alleen om ‘Versailles’, hij moet ook strijd leveren om zijn hotel in Las Vegas, een wolkenkrabber met 52 verdiepingen, niet te verliezen.

De Siegels zijn in de loop van de tijd volledig afhankelijk geraakt van hun veertien huishoudsters en vijf kindermeisjes. Als ze gaan bezuinigen en Jackie zelf haar huishouden moet gaan bestieren, gaat alles mis: hun huis is bezaaid met de poep van haar elf honden, de hagedis ligt dood te gaan in hun terrarium.

The Queen of Versailles biedt meer dan aapjes kijken, verkneukelen over slechte smaak, en Schadenfreude. De Siegels zijn te direct, robuust en energiek om echt onsympathiek te zijn. Hij is een selfmade man, zij verdiende ooit haar geld als lijkenwasser in een mortuarium voor 3,50 dollar per uur. Ze kunnen tegen een stootje, en dat dwingt onwillekeurig respect af. „Al moet ik 150 worden, ik kom hier weer bovenop”, bezweert de 74-jarige Siegel. Inmiddels is hij een – vermoedelijk kansloze – rechtszaak begonnen tegen de documentairemakers wegens laster; zijn advocaten betitelen de film als ‘voyeuristisch’ en ‘verwrongen’. „Het enige wat klopt aan deze film is dat mijn vrouw koopverslaafd is, zoals zoveel vrouwen”, verklaarde Siegel. Een groot deel van de film zou volgens hem zijn ‘geënsceneerd’, wat Greenfield met klem ontkent. Ondertussen gaat Jackie Siegel vrolijk op tournee met de documentairemakers om de film te promoten, ze heeft inmiddels haar eigen realitysoap aangeboden gekregen.

Queen of Versaille is op 14, 17, 18, 19 en 25/11 te zien in Pathé de Munt