Een stralende orkestklank en exemplarische inzet musici

Bart van Oort is pianist, muziekpedagoog en fortepianist. Concerten en info: bartvanoort.nl

Orkest van de Achttiende Eeuw. 10/11, De Doelen Rotterdam

In 1984 woonde ik de eerste ‘authentieke’ uitvoering van een Beethovensymfonie in Nederland bij. Het Orkest van de Achttiende Eeuw was een sensatie. Elke musicus op het puntje van z’n stoel, elk stuk een statement, elke noot een strijdkreet. Zoiets had ik nog nooit gehoord.

Bijna dertig jaar later is het orkest van Franz Brüggen nog steeds een geoliede machine, zo bleek bij ‘De Beethoven Belevenis II,’ waarin alle pianoconcerten van Beethoven worden uitgevoerd. De orkestklank is nog steeds stralend, de inzet van de musici exemplarisch.

Toch merkte ik gaandeweg dat de opwinding van weleer wat is afgenomen. Bij een selectie Dansen van Beethoven zou je je benen niet stil moeten kunnen houden: ooit dansten er in de Weense Redoutenzaal 3000 mensen tegelijk op. Maar in Brüggens uitvoering klonken ze delicaat, bedaagd zelfs, en pas aan het eind brak het orkest de ban.

Fortepianist Kris Bezuidenhout lijkt de ideale solist voor Beethovens concerten. Behendig speelde hij met contrasten tussen elegantie en kracht, bezetenheid en humor. Hij is kleurrijk, interessant, trefzeker en haalt uit de fortepiano wat er in zit.

Maar juist daarom verbaasde het mij dat Bezuidenhout alle vijf concerten (uit de periode 1790-1815) uitvoert op een kopie van een instrument uit 1825. Op een oudere piano uit de tijd van ontstaan zelf had hij Beethovens geniale werken nog scherper kunnen profileren.

De keuze voor een groter instrument is begrijpelijk in de Grote Zaal van De Doelen. Maar het voordeel ging verloren in de opstelling zonder pianoklep: er was te weinig focus en volume om het orkest weerwoord te geven. Veel verwaaide al op mijn rij 16. Deze topuitvoering was een kleinere zaal waardig.