Britse heksenjacht na kindermisbruik

De blunder van de BBC – een politicus onterecht beschuldigen van kinderverkrachting – past in een grotere hetze.

„Laten we vooral zorgen dat dit geen heksenjacht wordt”, waarschuwde de Britse premier David Cameron donderdagmorgen. Op tv-zender ITV werd hij live geconfronteerd met een lijst namen van Conservatieve politici die kinderen zouden hebben misbruikt. Presentator Phillip Schofield zei ze „na drie minuten surfen” te hebben gevonden.

Maar de ‘veroordeling per Twitter’, zoals Downing Street het omschreef, is al aan de gang. In de nasleep van de onthullingen over misbruik van minderjarige meisjes door BBC-presentator Jimmy Savile, hebben de Britse media – en zij niet alleen – zich koortsachtig op oude misbruikzaken gestort. Nu de geruchten die decennia lang over Savile de ronde deden lijken te kloppen, kunnen andere beweringen over misbruik ook best waar zijn.

Beschuldigingen en bewezen feiten zijn zo door elkaar gaan lopen, dat Lord Alistair McAlpine, adviseur van oud-premier Thatcher, zich genoodzaakt voelde te verklaren dat hij nooit kinderen heeft misbruikt. In een uitzending van Newsnight had een oud-bewoner van een kindertehuis uit Wales gezegd dat „een Tory-politicus uit de Thatcher-tijd” hem had verkracht, zonder diens naam te noemen. Op internet werd één en één opgeteld, en McAlpine tot kinderverkrachter bestempeld.

Bekend is dat in de jaren zeventig en tachtig op grote schaal en stelselmatig kinderen seksueel en emotioneel werden misbruikt in het tehuis. Begin jaren negentig werden er zeven mannen voor veroordeeld, onder wie de directeur. Maar de betrokkenheid van politici was nooit bewezen - en Newsnight vergat dat na te gaan.

Bovendien confronteerde de journalisten het slachtoffer niet met een foto. Toen hij die zag, bleek McAlpine niet de man die hem verkrachtte. Het zou gaan om een – inmiddels overleden – neef.

Het was „slordige journalistiek”, erkende George Entwistle, directeur-generaal van de BBC. Hij kon als hoogstverantwoordelijke niet anders doen dan opstappen. Zeker nadat vrijdagavond bleek dat hij door de journalisten niet op de hoogte was gebracht van de explosieve inhoud van de Newsnight-uitzending.

Eerder in de week waarschuwden andere journalisten al voor voorzichtigheid en terughoudendheid bij de berichtgeving over misbruik. Naast BBC-presentatoren worden inmiddels ook artsen, kindertehuisdirecteuren, politiecommissarissen en politici beschuldigd van kindermisbruik of het toedekken ervan. Er zou zelfs een pedofiele bende zijn met banden met Downing Street 10 en sprake zijn van „verkrachting en marteling” van kinderen door parlementsleden, zei Labour-Lagerhuislid Tom Watson dinsdag.

In The Times schreef columnist David Aaronovitch dat er sprake is van „een moderne Salem waarin één beschuldiging de volgende opwekt. [...] We mogen klachten niet wegwuiven, maar ze mogen nooit met iets anders dan de grootst mogelijke nuchterheid worden beschouwd.”

Eerder wees zijn collega Ben Webster er al op dat de onderzoeksjournalisten die werkten aan de nooit uitgezonden Newsnight-documentaire over Savile maanden bezig waren met hun verhaal en tien vermoedelijke slachtoffers vonden: „Veel van de verhalen die nu worden afgedrukt en uitgezonden, hebben aanzienlijk minder gezaghebbende bronnen.”