Verkeerd gegokt

‘Oeps’, luidden de commentaren in de Israëlische kranten na de Amerikaanse verkiezingen, samengevat. Wel 85 procent van de Amerikanen in Israël zou op Romney hebben gestemd. En ook de Israëlische premier Netanyahu moet even hebben gevloekt toen hij hoorde dat hij met Obama door moet. Met een grimas feliciteerde hij de Amerikaanse ambassadeur, voor hij op hamburgers trakteerde. Die kunnen Netanyahu niet goed hebben gesmaakt. Zijn relatie met Obama is, zacht gezegd, gespannen.

Dat was al zo in het voorjaar van 2010, toen Netanyahu zonder een persverklaring of fotomoment via een zijdeur het Witte Huis moest verlaten, naar verluidt omdat Obama kwaad was over de Israëlische aankondiging van meer nieuwbouw in illegale joodse nederzettingen in bezet Palestijns gebied.

Netanyahu kleineerde Obama afgelopen september op zijn beurt door te zeggen dat de Verenigde Staten „niet het morele recht hebben” een Israëlische aanval op Iraanse nucleaire installaties tegen te houden. Daarop weigerde Obama hem te ontmoeten tijdens diens bezoek aan de VS. En op televisie vertelde Obama hoe hij voortaan om zou gaan met het geduw en getrek van Netanyahu over Iran: „ik blokkeer alle lawaai”.

Tot overmaat van ramp leek het tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne of de rechtse Netanyahu Romney openlijk steunde, door de presidentskandidaat in juli als een staatshoofd te ontvangen in Jeruzalem. Bovendien figureerde Netanyahu in tv-spotjes van de Republikein.

Commentatoren noemen Netanyahu’s gok op de verkeerde nu een „gigantische blunder”. En Israël vraagt zich af: zal Obama zich wreken? Zal hij zich bemoeien met de Israëlische verkiezingen in januari, door Netanyahu publiekelijk de les te lezen of door linkse oppositieleiders zogenaamd toevallig in Washington te ontmoeten en ze zo wat staatsmannenallure te verlenen?

Of zal Obama misschien minder geneigd zijn Israël bij te staan bij een eventuele aanval op Iran? Deze angst zullen de Israëlische oppositieleden in elk geval uitdrukkelijk noemen. Zij zullen Bibi aanvallen met de aantijging dat hij persoonlijk de Israëlische relatie met de VS heeft beschadigd.

Of zal Obama meer druk uitoefenen op Israël in verband met het vastgelopen vredesproces met de Palestijnen? Traditiegetrouw is een tweede termijn van een Amerikaanse president het tijdvak om zich hierover te buigen. Danny Ayalon, plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, maakt zich geen zorgen: „Obama deed eerder al enige moeite, maar hij faalde. De reden is dat je geen vrede kunt bereiken door druk.” Zijn herverkiezing maakt volgens Ayalon „bijna niets uit” voor Israël.

En natuurlijk, ondanks het gevit tussen hun leiders, blijft de band tussen beide landen sterk. Onlangs hielden ze de grootste gezamenlijke legeroefening ooit. Met ruim 3 miljard dollar per jaar is Israël de grootste ontvanger van Amerikaans geld. Netanyahu geniet grote steun in het Amerikaanse Congres.

Tekenend voor de verhoudingen is dat de link die Netanyahu woensdag in een felicitatiebericht via de Amerikaanse site Twitter verstuurde, leidt naar een webpagina die meldt: ‘Er is een technisch probleem. Bedankt voor het melden - we zullen het zo spoedig mogelijk oplossen zodat je weer verder kunt.’

Leonie van Nierop