Plan: Champions League voor besmette wielersport

Een Tsjechische bankier heeft grote plannen om het geplaagde wielrennen uit het slop te halen. „Dit is het moment om de sport te veranderen.”

Hij heeft al een paar kolenmijnen, een gasbedrijf, honderden huizen en bedrijfspanden, een stel katoenboerderijen, een wijngaard en anderhalf miljard euro op zijn bankrekening.

En nu wil Zdenek Bakala ook het wielrennen kopen. De Tsjechische multimiljonair – sinds 2010 eigenaar van de Belgische wielerploeg Omega Pharma Quick Step – lanceerde gisteren in Brussel officieel het plan om een Champions League voor het wielrennen te creëren, met hemzelf als voornaamste investeerder.

De nieuwe superleague van het wielrennen wordt gemodelleerd naar voorbeelden als de Formule 1, de Champions League en de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie NBA: het draait om achttien ploegen met de beste renners in de grootste wedstrijden. De televisierechten moeten centraal worden verkocht, voor veel meer geld dan op dit moment. De opbrengsten worden verdeeld onder alle partijen: de ploegen, de internationale wielerbond UCI, de organisatoren en de investeerders.

Het plan heeft gelijkenissen met de WorldTour, de hoogste divisie in het huidige wielrennen, maar in de WorldTour hebben investeerders en ploegen niet of nauwelijks zeggenschap – laat staan inkomsten vanuit tv-rechten. Dopingproblemen moeten in de nieuwe League worden aangepakt door een onafhankelijk instituut.

Het is nu of nooit, vertelt Bakala in Brussel. „Het imago van het wielrennen is besmeurd en het grote publiek keert de sport de rug toe; de Armstrong-dopingzaak was de druppel die de emmer deed overlopen. De UCI staat onder enorme druk, Rabobank is als sponsor opgestapt, de impact op renners is enorm. Dat is vreselijk, maar het is ook een kans opnieuw te beginnen. Noem het creative destruction. Dit is het moment om de sport te veranderen.”

Volgens Bakala heeft het wielrennen drie problemen: doping, te weinig inkomsten en een gebrek aan leiderschap. Dat laatste wijt hij vooral aan het optreden van de UCI: „Ze hebben het verpest de afgelopen twintig jaar. Maar dat weten ze zelf ook.”

Bakala denkt als investeerder. Hij zegt dat hij zich in het wielrennen stort vanuit passie, maar hij wil zijn investering niet in een bodemloze put storten. Om de sport structureel te veranderen is het nodig zakenmensen aan het roer te zetten, vindt hij. „De sport is een industrie, de wedstrijden zijn een product dat je moet verkopen aan de consument. We moeten de beste renners samenbrengen in de grootste koersen, en dat product gezamenlijk verkopen aan tv-stations. Een deel van het geld stroomt naar de ploegen; op die manier zijn ze niet langer alleen afhankelijk van sponsoring. Dat creëert meer stabiliteit.”

De komende maanden spreken Bakala en zijn adviseurs – onder wie de Nederlander Bessel Kok die in 1985 met Garry Kasparov een nieuwe schaakbond oprichtte – met ploegen, organisatoren en de wielerbonden. Bakala: „Als alles volgens plan gaat kunnen we op korte termijn een nieuwe entiteit oprichten die het Champions League-format gaat invoeren in het wielrennen.” Hij zegt zelf „tussen de 10 en 20 miljoen euro” in de startfase te gaan investeren; meer financiële informatie of toezeggingen over deelnemende ploegen kan of wil hij nog niet kwijt.

Er zijn nog wel een aantal obstakels te overwinnen. Organisatoren als de ASO (onder meer van de Tour de France) zullen niet happig zijn de inkomsten uit tv-rechten te gaan delen. Bovendien dreigt belangenverstrengeling wanneer Bakala zowel investeerder van de competitie is als eigenaar van een ploeg. Maar het is al een klein wonder dat Bakala de conservatieve UCI zo ver heeft gekregen om het plan te steunen.

De voormalige Rabobankploeg laat bij monde van een perschef weten betrokken te zijn bij de plannen. „We zijn al twee jaar aan het praten, maar hebben nog niets getekend. Omdat we nog geen nieuwe sponsor hebben, maar ook omdat het plan nog niet ver genoeg is gevorderd.”