Milde strafeis jokkende rechters

Justitie acht bewezen dat ex-rechters Kalbfleisch en Westenberg meineed hebben gepleegd, maar matigt haar strafeis. Ze zijn al bedolven onder negatieve publiciteit.

Drie maanden achter de tralies. Dat zou volgens officier van justitie Ferry van Veghel de meest geëigende straf zijn voor de meineed van de voormalige Haagse rechters Hans Westenberg en Pieter Kalbfleisch. Liegende rechters, dat is het ergste wat er is. Door meineed van de magistraten is volgens justitie „de integriteit van de hele rechterlijke macht” ter discussie komen te staan.

Maar er zijn verzachtende omstandigheden, meent het Openbaar Ministerie. Daardoor kan de rechtbank van Utrecht volstaan met het opleggen van een voorwaardelijke gevangenisstraf: vier maanden voor Westenberg (die twee keer meineed pleegde) en twee maanden voor Kalbfleisch. Beiden zouden bovendien de maximale werkstraf van 240 uur moeten krijgen.

Justitie meent dat minder dan drie maanden cel op zijn plaats is omdat beide verdachten „zijn bedolven onder een hausse aan negatieve publiciteit”. Ze zijn al gestraft doordat ze „na een lange carrière in de rechtspraak en publieke dienst niet door de voordeur konden vertrekken.” En ze hebben geen strafblad.

Justitie opende twee jaar terug een onderzoek tegen hen nadat griffier Marlous van der Togt, met wie Kalbfleisch eind jaren tachtig twee jaar een liefdesrelatie had, had verklaard dat de twee rechters hadden samengespannen. Ze zouden hebben geregeld dat een gunstig vonnis werd gewezen voor een vriend van hen. Die vocht een geschil uit met vader en zoon Poot, ontwikkelaars van vastgoedproject Chipshol.

Justitie heeft alle opsporingsmiddelen uit de kast gehaald om bewijs te verzamelen. Niet alleen de verdachte rechters werden langdurig telefonisch afgeluisterd, maar ook vrienden, familieleden en mogelijke getuigen. Het Openbaar Ministerie (OM) noemt de belastende verklaringen van de griffier „voldoende geloofwaardig”. Maar omdat verder bewijs van samenspanning inzake Chipshol ontbreekt, eiste het op dit punt vrijspraak. Eén getuige is geen getuige.

Justitie vindt wel dat de verdachten hebben gelogen over de aard van hun vriendschap. Westenberg en Kalbfleisch hebben eerder onder ede verklaard dat ze goede collega’s waren, maar nauwelijks bij elkaar over de vloer kwamen. Dat is volgens het OM een leugen. Als voornaamste bewijsmiddel schermt justitie met een verklaring die de eerste echtgenote van Kalbfleisch aflegde tegenover de rijksrecherche. Ze zei dat Westenberg regelmatig kwam eten.

Vorige maand kwam de ex-echtgenote voor de rechtbank terug op die verklaring. Ze had in haar zenuwen nogal overdreven. Het OM gelooft dit niet. Justitie heeft haar telefoon de afgelopen weken afgetapt, en uit gesprekken die ze voerde met vriendinnen en familie blijkt volgens het OM dat ze haar verhaal is gaan aanpassen. Daarmee wilde ze voorkomen dat „papa in de bajes” zou komen.

Ook uit andere verklaringen meent het OM te kunnen bewijzen dat over die vriendschap tussen beide rechters meineed is gepleegd. „Er is helemaal niets mis mee als rechters bij elkaar borrels drinken”, zei de officier van justitie. Maar ze mogen er niet over jokken. De advocaten van de verdachten vroegen vrijspraak. De ex-vrouw van Kalbfleisch is volgens advocaat Roel Kerckhoffs „een emotionele vrouw die heeft zitten ratelen” tegenover de rijksrecherche. De rechtbank moet haar niet geloven, zei hij.

De zaak van de liegende rechters is met name door toedoen van vader en zoon Poot „buitenproportioneel opgeblazen”, stelde Kerckhoffs. „De beschuldigingen over corruptie en belangenverstrengeling zijn volstrekt ongegrond.”

De advocaat van Westenberg, Stijn Franken, zei dat zijn cliënt slachtoffer is van een scrupuleus „mediaoffensief” dat de familie Poot onder meer via advertenties heeft ontketend. „Met grote woorden, met veel herhaling en met medewerking van een enkele journalist die graag een smeuïge boodschap overbrengt, is Westenberg neergezet als de liegende rechter.”

Franken zei verbaasd te zijn dat het OM op grond van omstreden getuigenverklaringen zo’n ingrijpende vervolging is begonnen. Ook bij vrijspraak zal aan Westenberg altijd „het beeld van de rechter met een smetje blijven kleven”, zei Franken. Hij haalde een eerdere verklaring van zijn cliënt aan: „Ik zal niet de gemakkelijkste rechter zijn geweest en ik zal mijn fouten hebben gehad. Maar ik ben wel altijd onpartijdig geweest, en netjes.”

De belastende getuigenverklaringen zijn volgens de raadslieden onbetrouwbaar omdat het gaat om gebeurtenissen die zich ruim twintig jaar geleden afspeelden. De verklaringen waar het allemaal mee begon, van de griffier, zijn volgens Kerckhoffs „volstrekt onbruikbaar” voor het bewijs. „Deze rammelen aan alle kanten.”

De rechtbank doet vrijdag 23 november uitspraak.