Zorginstelling Zonnehuizen was gewaarschuwd voor faillissement

De locatie van Zonnehuizen in Zeist, 'Lenteleven'. Foto NRC / Rien Zilvold

De voormalige top van zorginstelling Zonnehuizen (92 miljoen omzet, 2.300 medewerkers) is ruim van tevoren gewaarschuwd voor een faillissement, blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad. Zonnehuizen, een landelijke opererende instelling voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische bijstand die eind vorig jaar bankroet ging, kwam in problemen door veel te snelle groei, slechte informatiesystemen en zwak management.

Zonnehuizen, dat inmiddels een doorstart heeft gemaakt met hulp van ondernemer Loek Winter en jeugdzorginstelling LSG-Rentray, werd tussen 2005 en 2008 driemaal zo groot als gevolg van snel opeenvolgende fusies met andere antroposofische zorginstellingen. Dat werd zo slecht gecoördineerd dat adviseur en huisaccountant PricewaterhouseCoopers in 2009 in een vertrouwelijk rapport alarm sloeg vanwege „ernstige risico’s voor de continuïteit”. De accountant keurde de cijfers niettemin goed.

Rapport schetst vernietigend beeld

Het rapport, waarover NRC Handelsblad beschikt, schetst een vernietigend beeld van de organisatie. De administratie was een puinhoop, de zorginstelling had slecht zicht op de verleende zorg, op de facturering, de waarde van het vastgoed en de kredietportefeuille. Vaak wist men intern niet tegen welke rente leningen waren afgesloten. De leiding had beperkt zicht en beperkt grip op de organisatie. Bovendien leek er helemaal geen plan te bestaan om alle nieuw verworven instellingen tot één nieuwe organisatie te smeden.

Ondanks wachtlijsten en vrijwel gegarandeerde omzet ging Zonnehuizen in een beschutte ‘markt’ eind vorig jaar bankroet. De instelling, die hoofdzakelijk uit AWBZ-premies wordt gefinancierd, leed volgens de laatst bekende cijfers over 2010 18 miljoen euro verlies op een omzet van 87 miljoen euro.

Top Zonnehuizen verzweeg gevoelige informatie

Het ministerie van Volksgezondheid onderzocht zijn eigen rol en die van andere toezichthouders en zorgverzekeraars bij de deconfiture. Uit het onderzoek dat vorige week werd afgerond, blijkt dat Zonnehuizen de Inspectie voor de Gezondheidszorg niet informeerde over de ernstige financiële situatie. Ook de voormalige raad van toezicht zou tegenover zijn opvolger een te rooskleurig beeld hebben geschetst. De leiding van Zonnehuizen verloor uiteindelijk het vertrouwen van toezichthouders, werknemers en cliëntenraad.

Toenmalig bestuursvoorzitter Frans Broekhuizen weigert commentaar. De oud-directeur (salaris 223.459 plus auto van de zaak met cataloguswaarde 43.635 euro) had naast zijn baan bij Zonnehuizen twaalf (betaalde) nevenfuncties. Hij heeft zich nu als schuldeiser bij de curator gemeld vanwege de vertrekpremie die nog niet is uitgekeerd. Broekhuizen is niet ingegaan op het morele appél van zijn tijdelijke opvolger om van die premie af te zien. Voormalig voorzitter van de raad van toezicht, John Luijten, wenst evenmin op vragen in te gaan.