Warm

Ik was in theater Carré. Voor een concert. Ik ga eigenlijk nooit naar concerten, want beeld leidt alleen maar af bij muziek. Ik hoef muziek – net als worst – niet gemaakt te zien worden. Bovendien gedragen veel muzikanten zich uitermate irritant op een podium.

Het was Don McLean, veertig jaar geleden bekend van nummers als ‘American Pie’ en ‘Vincent’. Meneer McLean is intussen 67 jaar oud, en hij kwam met een band van leeftijdgenoten. Ook het publiek was behoorlijk op leeftijd.

Ik was in de jaren zeventig – en nog steeds – meer van Led Zeppelin, Black Sabbath en Santana, en dan spuugde je uiteraard op de mierzoete songs van McLean. Toch gebeurde er iets geks. Ik vond het leuk. Ik raakte zelfs ontroerd. Wat is dat toch, dat je – eenmaal op leeftijd – alle muziek uit je jeugd leuk gaat vinden, ongeacht wat je er toen van vond? Mijn afkeer beperkte zich niet tot singer-songwriters. Als ik iets haatte was het disco. Of ABBA. Nu veer ik op als ik Donna Summer hoor, of als ‘Dancing Queen’ inzet.

Don McLean had zijn concert goed getimed. Het regende pijpestelen op weg naar Carré, en de winter werd langzaam voelbaar. Nostalgie hoort bij de wintertijd. Onderzoekers van de universiteit van Tilburg ontdekten zelfs een direct verband tussen kou en nostalgie. Ze lieten Chinese proefpersonen een maand lang noteren hoe vaak ze nostalgische gevoelens hadden. Bij lagere buitentemperaturen was er vaker nostalgie. Ook binnen ging het op. Als de thermostaat in het lab op 20 graden stond (net iets te koud voor Chinezen) hadden de proefpersonen vaker nostalgische herinneringen bij woorden als ‘muziek’, ‘vrienden’, of ‘films’ dan met de thermostaat op 24 graden.

Wat zou het nut zijn van nostalgische gevoelens bij kou? Het blijkt dat je het er letterlijk warm van krijgt. De proefpersonen voelden zich na het horen van nostalgische muziek warmer. Zelfs de omgeving werd er warmer van: de proefpersonen moesten raden hoe warm een kamer was waar de thermostaat op 16 graden stond. Die kamer voelde bij nostalgische herinneringen 19,8 graden aan, bij gewone herinneringen maar 17,4 graden. Nostalgie werkt als een warme trui. Of als een dikke handschoen: geladen met nostalgische herinneringen konden de proefpersonen hun hand ruim zes seconden langer in een emmer met ijskoud water houden dan normaal. Nostalgie helpt ons de winter door.

Lichtjes opgewarmd liep ik na afloop van het concert met mijn geliefde over de Amstel. We zijn al 28 jaar bij elkaar. Ze gaf me een hand en keek me met haar blauwe ogen aan. Daar kreeg ik het nog veel warmer van.

    • Victor Lamme