Nederlandse clubs onderuit in Europa

De top uit de eredivisie staat in de Europese competities op de rand van uitschakeling. Nederland doet het slechter dan Cyprus.

Het Nederlandse clubvoetbal is dit seizoen in Europa naar een bedenkelijk niveau gedaald. Maar liefst negentien landen presteerden met hun deelnemers in de Champions League en de Europa League beter dan de top van de eredivisie. Ajax, PSV en FC Twente staan in de groepsfase van de verschillende toernooien op de rand van uitschakeling en zullen de achterstand op de concurrentie niet meer goed kunnen maken.

Dat Ajax in Groep D van de Champions League met Borussia Dortmund, Real Madrid en Manchester City als de underdog begon is logisch. De Nederlandse landskampioen kan zich alleen met prijzen uit een ver verleden meten met de top uit Duitsland, Spanje en Engeland. Het elftal van Frank de Boer zorgde met een zege en een gelijkspel tegen City voor het enige Nederlandse lichtpuntje. Ajax mag hoop houden op een derde plaats die recht geeft op doorstroming in de Europa League. De finale van dat toernooi wordt op 15 mei in de Arena gespeeld.

De eerste drie edities van de Europa League werden gewonnen door Atlético Madrid (2010 en 2012) en FC Porto (2011). De kans dat Ajax de eindstrijd in eigen huis zal mogen spelen lijkt echter uiterst klein. Laat staan dat PSV of FC Twente mee zullen strijden in wat vroeger het UEFA-Cuptoernooi was. PSV staat na de 1-0 nederlaag van gisteravond bij AIK Solna in Groep F met Dnipro Dnipropetrovsk en Napoli op de laatste plaats. Het 0-0 gelijkspel van FC Twente thuis tegen Levante maakt het team vrijwel kansloos in Groep L waar Hannover 96 al een ronde verder is.

Het lijkt erop dat Nederlandse clubs in sportief en financieel opzicht alleen de Champions League nog interessant vinden. Daar strijdt de kampioen van Nederland tegen de beste spelers van de wereld en komen miljoenen euro’s aan startgeld, media-inkomsten en recettes binnen. Maar meedoen om de prijzen is een utopie. Daarvoor is het gat tussen de eredivisie en de primera división, de premier league en de Bundesliga veel te groot geworden.

De Europa League leek voor het Nederlandse clubvoetbal het geschikte podium te worden. Door daar punten te verzamelen zou een extra plaats in de Champions League weer in zicht zou komen. Vorig seizoen presteerden AZ, PSV, FC Twente en Ajax boven verwachting goed en haalden alleen de clubs uit Spanje, Engeland en Duitsland gezamenlijk meer punten binnen. Maar dat leverde voor het aantal plaatsen in de Champions League niets op omdat daarvoor de resultaten over vijf seizoenen bepalend zijn.

Naast een beperkt financieel belang hadden AZ, PSV en FC Twente ook in sportief opzicht hinder van van de Europa League. Door het internationale programma ontbrak in de eredivisie vaak de energie om te presteren.

Het seizoen 2012-2013 dreigt de geschiedenis in te gaan als één van de meest kleurloze jaargangen voor het Nederlandse voetbal. Na een desastreus verlopen EK waar het Nederlands elftal veel prestige verspeelde, volgde in de voorronde van de Champions League en de Europa League al snel de uitschakeling van Feyenoord, Vitesse, Heerenveen en AZ. Zo was Nederland al vier van de zeven deelnemers voor de groepsfase kwijt.

PSV en FC Twente mochten in tegenstelling tot Ajax wel als favoriet van hun groep beginnen, maar in de praktijk lieten beide clubs het lelijk afweten. PSV wist alleen thuis tegen een veredeld B-team van Napoli te winnen, maar stelde ernstig teleur tegen Dnipro Dnipropetrovsk en AIK Solna. FC Twente, dat zich via het Fair Play-klassement voor Europees voetbal plaatste, deed het in de groepsfase niet veel beter.

De clubleidingen van PSV en FC Twente zullen het nooit hardop uitspreken, maar ze zullen met het oog op de nationale titel niet eens rouwig zijn om een vroege uitschakeling in de Europa League. De landstitel is financieel en sportief veel meer waard dan punten voor de UEFA-ranglijst, waarop Nederland tot dusver slechter scoort dan landen als België, Wit-Rusland, Noorwegen en Cyprus.