Het H-taboe is geslecht

Hervormingen die al jaren wenselijk zijn maar in de praktijk in stroperigheid zijn blijven steken. Daarvan kent Nederland een rijtje en de woningmarkt nam daarin altijd een prominente plek in. Maar zie: het kabinet-Rutte II maakt er zowaar werk van.

Al zal het menigeen duizelen. De woningmarkt heeft nu te maken met maatregelen die óf nog door het eerste kabinet-Rutte (VVD, CDA) zijn getroffen, óf uit het Lenteakkoord (VVD, CDA, D66, GroenLinks, ChristenUnie) komen, óf in het regeerakkoord van Rutte II (VVD, PvdA) zijn te lezen.

Van veel van deze maatregelen ondervinden burgers direct de financiële gevolgen.Van sommigen wordt een vorm van solidariteit verlangd die nu in de discussie rond zorgpremies zo omstreden is geworden.

Om concreet te worden: wie een sociale huurwoning bewoont en een inkomen van boven de 43.000 euro heeft, kan de komende jaren huurverhogingen van 6,5 procent plus inflatie tegemoetzien. De opbrengst wordt gebruikt om de lagere inkomens te kunnen blijven voorzien van een huurtoeslag. Een ander doel is dat met deze forse huurverhogingen de doorstroming beter op gang komt.

Het is een maatregel die bekend voorkomt, en dat klopt. Want eigenlijk kon het nieuwe kabinet putten uit een plan dat de sector zelf, van makelaars tot en met de huurdersorganisatie en corporaties, eerder dit jaar presenteerde.

Het kabinet zou er wijs aan hebben gedaan als het dit zo breed gedragen plan integraal of zoveel mogelijk had overgenomen. Nu gaat het kabinet met zijn voorgenomen maatregelen soms wat sneller dan de sector – op de huurmarkt – dan weer is het juist voorzichtiger – op de koopmarkt.

De sector had bepleit om de hypotheekrenteaftrek in zijn geheel geleidelijk af te schaffen: in dertig jaar, zowel voor nieuwe als oude hypotheken en in combinatie met andere, compenserende fiscale maatregelen. Het kabinet heeft zich beperkt tot een aftopping voor alleen de hoogste inkomens met een half procent per jaar.

Toch is dit plan van betekenis, omdat het een taboe doorbreekt, het kenmerk van een echte hervorming. De hypotheekrenteaftrek, het H-woord, is niet langer onaantastbaar; de VVD is ‘om’. Nu die horde is genomen, is het denkbaar dat er straks een radicalere en ook wenselijke aanpak komt ter delging van de omvangrijke particuliere schuldenlast in Nederland.

De woningmarkt zit op slot, constateert het kabinet in zijn regeerakkoord. Of de nu gekozen aanpak een breekijzer is dat snel werkt, is twijfelachtig onder de huidige economische omstandigheden. Maar dat doet aan de noodzaak van de plannen niet af.