Een vrolijk monster op zoek naar een oase

LB731P22

Shaun Tan: Het ding en ik. Vert. Bart Moeyaert. Querido, 32 blz. € 14,95. 6+ ****

Niemand ziet het ding staan – iedereen heeft eigen dingen aan z’n hoofd – terwijl het toch groot en rood en auberginevormig is, rond hipt op zes tentakelpootjes en de reusachtige scharen van een krab heeft. De hoofdpersoon van Het ding en ik ziet het half-mechanische, half-organische monster wél staan, op een strand aan de rand van een industriestad. Het is minder eng dan het lijkt: ze doen de hele middag spelletjes.

Het vierde boek van Shaun Tan dat in het Nederlands verschijnt is een wat programmatische parabel over uitzonderlijkheid tegen een onpersoonlijke achtergrond. De Australische tekenaar publiceerde het al in 2001 – voor hij wereldberoemd werd met de graphic novel over immigratieproblematiek De aankomst (2008) en het depressiesprookje De rode boom (2011). In Het ding en ik zit weer Tans kenmerkende bevreemding, maar nu ingebed in een vrij licht verhaal, waardoor het zijn meest toegankelijke, ‘kinderlijke’ werk tot nog toe is.

De hoofdpersoon neemt het ding op sleeptouw, om uit te vinden waar het thuishoort. Dat is niet eenvoudig in Tans van roestige buizen vergeven industriestad, getekend in beelden die herinneren aan Fritz Langs klassieke sciencefictionfilm Metropolis: grauwe kleuren, harde lijnen en scherpe schaduwen. Voor de ondergrond van de prenten gebruikte Tan ‘papa’s oude mechanicaboeken’: bruine bladzijden met formules uit de thermodynamica en blauwdrukken van verbrandingsmotoren. Het warmrode, rondvormige ding wekt zo onze onvoorwaardelijke sympathie.

Tans platen imponeren door de kleuren, de minutieuze details en de originele, steeds wisselende standpunten van waaruit hij door de stad loert. Zijn composities laten je de beklemming voelen van de eenvormige stad, en de noodzaak van een oase van vrijheid. De contrasten zijn misschien wat sterk aangezet, in zowel verhaal als illustratie, waardoor Tans boodschap luid klinkt, maar dat is hem vergeven: Het ding en ik is zoals het ding waarover het gaat. Excentriek en sympathiek.

Van Het ding en ik werd een animatiefilm gemaakt dat een Oscar won. Bekijk hem op nrc.nl/boeken.