‘Schraap’ is scherpe komedie over utopie en zuinigheid

Schraap, door tg.BloodyMary. Gezien: 1/11 in Theater Bellevue, Amsterdam. Tournee t/m 22/12. Inl. www.tgbloodymary.nl

„Utopia is tegen onrecht, vervuiling en verspilling”, zegt Pipa trots over haar leefgemeenschap. Ze woont met haar ideologische vrekkengroep in een uitgewoond kraakpand, waar de bewoners douchen met koud regenwater en de toiletpot na gebruik schoon schrapen met een plamuurmes. Voedsel kweken ze in hun tuin of verzamelen het door in de commerciële buitenwereld in vuilnisbakken te diven, zoals ze dat noemen.

In de nieuwe voorstelling Schraap van schrijfster en regisseuse Marije Gubbels is Pipa door al dat ‘diven’ continu bedekt met etensresten. Lies Visschedijk speelt haar met grootse gebaren. Net als bij de andere acteurs is haar spel cabaretesk en over de top. In combinatie met een scherpe timing levert dat een vermakelijke komedie op.

Als er spanningen zijn halen de communeleden die uit de lucht met een ritueel dansje en mantra’s in het Sanskriet. De acteurs zingen ze mooi meerstemmig in stijlen die variëren van pop en klassiek tot jazzy.

Maar het loopt in de vredige leefgemeenschap natuurlijk al snel uit de hand. Zeker als backpacker Ramon (Rop Verheijen) zich als vreemde bij de groep aansluit. Hij manipuleert zijn huisgenoten met puntige oneliners, waartegen de strenge leefregels niet bestand blijken. Met een uitspraak als „Jij zorgt voor de hele wereld, maar wie zorgt er voor jou?” verleidt hij zelfs de fanatieke Pipa tot het drinken van een wijntje. Utopia blijkt onder zijn leiding toch een utopie, bepaalde menselijke verlangens onuitroeibaar.

Soms reflecteert Schraap even heel direct op deze tijd: bijvoorbeeld wanneer backpacker Ramon een meeting organiseert waarbij de leden mogen stemmen over een nieuw draagkrachtprincipe. Toch mist Schraap urgentie. Marije Gubbels had best wat meer actuele vragen kunnen stellen. Hoe idealistisch zijn we nog? En hoe materialistisch?