Je kamer vinden via geurkunst

Belg Peter De Cupere maakt ‘geurkunst’, dankzij zijn werken vinden onder meer dementen de weg naar hun kamer.

De Fragrum Cardamomi. Foto P. De Cupere

Peter De Cupere presenteert dit weekend de eerste iPad-app die ‘kan ruiken’: de Olfacio. De Belgische geurkunstenaar is een van de gasten op het Festival van de Creativiteit in het Belgische Turnhout.

In zijn atelier bij de Antwerpse voorstad Mortsel toont De Cupere afbeeldingen van door hemzelf bedachte planten, zoals de oranje Persici flores en de geel-groene Laurus flores. Wanneer je over de kaartjes wrijft komen bijbehorende geuren vrij en als je de app gedownload hebt, verschijnt op het iPadscherm een ‘geursnuifapparaat’. Als je twee kaartjes na elkaar op de wijd uitlopende reukhoorn van het apparaat legt, ‘ruikt’ de iPad de plantengeuren en mengt ze. Vervolgens groeit er op het tabletscherm een digitale kruising. Het is een van de vele geurkunstwerken van Cupere, die tevens docent nieuwe media is aan de Media, Arts and DesignFaculty in Hasselt. „Vooralsnog gaat het om een try-out”, vertelt De Cupere, „Bij positieve reacties bekijken we wat we er verder mee doen.”

Dat De Cuperes geurkunst mensen kan helpen, blijkt uit een installatie die hij in 2007 realiseerde in het verbouwde verpleeghuis Den Ooiman in Doetinchem. In de centrale hal plaatste hij een metershoog, kleurig boeket fantasiebloemen gemaakt van kunststof en metaal. In drie gangen die naar bewonerspaviljoens leiden, zette hij dezelfde Smelloflowers maar gaf ze in elke gang een andere vorm, kleur en geur. De bloemen helpen demente bejaarden hun kamer gemakkelijker terug te vinden. Op de kinderkanker-afdeling van een Belgisch ziekenhuis creëerde hij een wand met clownsneuzen en een zoetige Fruitella-geur zodat patiëntjes zich meer op hun gemak voelen in de klinische omgeving. Maar het meest tot de verbeelding sprekende werk van de Belg is de Blind Smell Stick. De Cupere vertrekt begin volgende week naar Rio de Janeiro om deze stok op de Creativity World Biennale te presenteren.

We gaan het geurlaboratorium van zijn atelier binnen vol flessen met geurstoffen en erlenmeyers, waarin slangetjes hangen die uitmonden in kleine trechtertjes. De Cuperes Blind Smell Stick oogt als een elektrische boor met lange, ranke steel en een bolletje vol gaatjes aan het uiteinde.

Wanneer we naar buiten lopen voor een demonstratie, zet de kunstenaar een werkbril op die via een slangetje is verbonden met de stick. Aan de onderkant van de bril zit een verbindingsbruggetje met gaatjes, dat zich vlak onder zijn neus bevindt en waardoor hij de geuren opsnuift. De brillenglazen zijn donkergetint, zodat de gebruiker minder afgeleid wordt door de omgeving, maar zich wel kan oriënteren. De Cupere: „Ik wil wandelingen door steden of de natuur organiseren, zodat je die anders gaat beleven en wellicht geurparcoursen uitzetten voor blinden.” Onderin de stick zitten een verwarmingselementje dat geuren versterkt en minuscule ventilatortjes die ze naar boven geleiden: „Bij droog weer ruik je omgevingsgeuren sterker. Hoe je ze opneemt, verschilt per mens. Sommigen ruiken ’s morgens beter, anderen ’s avonds; vrouwen tijdens bepaalde perioden in de maand en zwangere vrouwen zijn erg geurgevoelig.”

Momenteel bevindt zich in het Centrum voor Beelden Kunst Drenthe in Assen het eerste scratch and sniff sculpture van De Cupere. Als je met je hand langs de Fragrum Cardamomi wrijft, een ‘reuzenpompoen’ van drie meter, geeft de huid van de ‘exoot’ geur vrij waarna je handen ernaar ruiken.

Meer informatie op peterdecupere.net.