Advies Opstelten over wietpas genegeerd

Minister Opstelten (Justitie en Veiligheid, VVD) heeft tijdens de formatie gewaarschuwd voor problemen bij afschaffing van de wietpas. Dat advies is genegeerd door coalitieonderhandelaars Rutte (VVD) en Samsom (PvdA). Hierdoor dreigt een „juridisch kwetsbare” situatie. Dat blijkt uit formatiestukken die zijn vrijgegeven.

De informateurs vroegen het ministerie of toegang tot coffeeshops geregeld kon worden met invoering van een identificatieplicht voor inwoners van Nederland. Met dat ingezetenencriterium zouden de bekritiseerde wietpas en verplichte registratie voor coffeeshopbezoekers verdwijnen. Die mogelijkheid bestaat, aldus het ministerie in een door Opstelten ondertekend advies. Maar hij waarschuwt: „Het ingezetenencriterium kan alleen landelijk worden toegepast. Met andere woorden: er is geen keuzevrijheid voor gemeenten.”

Opmerkelijk genoeg biedt het regeerakkoord juist ruimte voor „lokaal maatwerk”. Na het lezen van het akkoord stelde de Amsterdamse burgemeester Van der Laan dat toeristen in zijn stad naar de coffeeshop mogen blijven gaan.

Rutte en Samsom nemen wel het advies over om coffeeshopbezoekers naast een legitimatiebewijs ook een uittreksel uit het bevolkingsregister te laten tonen. Maar ook daar geldt de context van lokaal maatwerk.

Diverse gemeenten zeiden sindsdien dat zij het uittreksel niet verplicht stellen. „Onwenselijk en juridisch kwetsbaar”, stelt het ministerie over dat scenario. Een Nederlander die in België woont kan dan wel naar de coffeeshop en dat is in strijd met het ingezetenencriterium.

„Het klopt wat in de brief staat”, zegt een woordvoerder van Opstelten. Ze wil verder niet op de brief ingaan en zegt dat het nieuwe beleid nog moet worden uitgewerkt.