Wat gaat Obama doen in zijn tweede termijn?

In Iowa sloot Obama gisteren zijn campagne af met een emotionele speech. Echte duidelijke plannen voor zijn tweede termijn heeft hij niet. Foto AP / Carolyn Kaster In Iowa sloot Obama gisteren zijn campagne af met een emotionele speech. Echte duidelijke plannen voor zijn tweede termijn heeft hij niet. Foto AP / Carolyn Kaster

Een nieuw zorgstelsel, stimuleringsmaatregelen voor de zwakke economie, gelijke salariëring van mannen en vrouwen. Zijn belangrijkste maatregelen nam Obama in de eerste helft van zijn eerste termijn als president, daarna werd het stiller. Wat kunnen we verwachten van zijn tweede termijn als president?

De afgelopen weken nam het onbehagen in Obama’s eigen achterban toe over de agenda van de president. Tijdens zijn campagne was hij namelijk opmerkelijk vaag over zijn agenda. Onze correspondent Guus Valk schreef maandag:

“Close reading van de toespraken die Obama de afgelopen weken hield, van Colorado tot New Hampshire, van Ohio tot Virginia, leert dat het hem vooral om consolidatie te doen lijkt. De grote stappen voorwaarts zijn gezet, zegt hij voortdurend in iets andere bewoordingen, dat moeten we niet weggooien.”

Obamacare, waar hij hard voor heeft gevochten, wordt nu in ieder geval niet weggegooid. Het zorgstelsel dat stelt dat iedere Amerikaan een verplichte zorgverzekering moet hebben is één van de meest ingrijpende sociale hervormingen in de afgelopen vijftig jaar. Tijdens de campagne zei Romney meerdere malen dat hij de door conservatieven gehate zorgverzekering op dag één van zijn presidentschap zou intrekken.

‘Echt grote plannen zijn er niet’

Dat gebeurt dus niet. Maar wat wel? Onlangs gaf Obama een boek uit waarin hij zijn ideeën voor een tweede termijn uiteenzette. De plannen die daarin staan zijn volgens onze correspondent of onuitvoerbaar, zoals zijn plan om het tekort met 4 biljoen dollar te verlagen, of weinig uitgewerkt, zoals zijn plan om de export te verdubbelen en miljoenen banen in de energiesector te creëren. Valk:

“Wat betreft Obama’s plannen voor de tweede termijn. Daar is hij tijdens zijn campagne niet echt openhartig over geweest en echt grote plannen, zoals bij zijn eerste verkiezing, zijn er ook niet. Het wordt ook lastig om wat voor elkaar te krijgen, aangezien de Republikeinen er vannacht in slaagden de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden behouden.”

Geen steun in het Huis van Afgevaardigden

In 2010 veroverden de Republikeinen die meerderheid en in het tweede deel van zijn eerste termijn heeft Obama die gevolgen gemerkt. Valk:

“Zijn wetgeving verzandde, en hij beschuldigde het Congres van sabotage. Vorig jaar zomer weigerden de Republikeinen een afspraak met Obama te maken over een verhoging van het schuldenplafond. Washington dreigde onbestuurbaar te worden. Ook schoot het Congres een ambitieus banenplan van Obama af, dat 450 miljard dollar zou hebben gekost.”

‘Fiscal cliff’ is zwaard van Damocles

Met die problemen krijgt Obama zijn komende periode dus weer te maken. In een gepolariseerd Amerika en zonder steun in het Congres krijgt Obama het lastig om grote stappen te nemen. Als hij al daar tijd voor heeft, want het eerste zwaard van Damocles hangt boven hem. Valk:

“Het is duidelijk dat Obamacare doorgaat, maar voor de rest zal hij de komende maanden vooral bezig zijn met het vinden van een oplossing voor de ‘fiscal cliff’. Als de Republikeinen en Democraten voor 1 januari geen bezuinigingsakkoord weten te sluiten dat gaan er honderden miljarden aan lastenverzwaringen in werking.”