Hoezo moeten we nivelleren, briesen VVD'ers in Drenthe

Komt ’t nog goed met de VVD? Het partijkader in Drenthe heeft er een hard hoofd in. „Mark Rutte heeft de ballen verstand van de achterban.”

Eenentwintig zetels voor de VVD in de peilingen, fluistert oud-senator Jan van Heukelum. En hij zet grote ogen op. Dat is een halvering sinds de kabinetsplannen met de inkomensafhankelijke zorgpremie. „Dus als we in 2014 die eerste salarisstrookjes binnenkrijgen, kunnen we ’t anderhalve maand later bij de gemeenteraadsverkiezingen wel schudden.”

Komt de geest weer in de fles bij de VVD? Het partijkader in Drenthe had er gisteravond een hard hoofd in. Bijeengepakt in feesterij De Schildhoeve in Fluitenberg kregen de leden uitleg van twee Kamerleden en een staatssecretaris. Want onder liberalen groeit de weerstand tegen de kabinetsplannen: na de VVD-jongeren en het wetenschappelijk instituut wil de senaatsfractie ook niet instemmen met een inkomensafhankelijke zorgpremie als die het zorgstelsel ondermijnt.

Geïmponeerd door ‘het kabinetje pesten’ van De Telegraaf, die de lezers elke dag sombere koopkrachtplaatjes laat zien, legde staatssecretaris Weekers van Financiën de 200 leden allemaal sommetjes voor. Sommetjes over 40 miljard aan bezuinigingen, van het vorige kabinet, de Lentecoalitie en nu Rutte II. Sommetjes over „de statische mediaan in de koopkracht zoals het Centraal Planbureau die hanteert”. Maar koopkrachtplaatjes voor midden- en hoge inkomens weigerde hij te geven. Want „de uitwerking en maatvoering”, zei hij, moeten we eerst regelen in een wetsvoorstel.

Dat ging er bij de zaal, voor de helft gevuld met winkeliers en andere middenstanders, niet in. Hoe kan het dat „de PvdA wel getalletjes noemt en jullie niet?” En hoezo moet er genivelleerd worden? In vergelijking met landen om ons heen, zei de partijsecretaris uit Noordenveld, kent Nederland de minst grote inkomensverschillen. „Hebben de onderhandelaars de PvdA wel verteld dat dit lijkt op symboolpolitiek?” Weekers: „Dat is het probleem. Bij de PvdA noemen ze dit eerlijk delen.”

Schaarden de liberalen zich tijdens het vorige kabinet telkens eensgezind achter hun partijleider, gisteren namen sommigen openlijk afstand van Mark Rutte. Als onderhandelaar is hij „onbezonnen” te werk gegaan, „in strijd met het liberale gedachtegoed”. Dat maakt hem „ongeloofwaardig” en „schendt het vertrouwen”. Hij vroeg om een massief bezuinigingspakket, hij kreeg er banenverlies, gelijkblijvende staatsschuld, minder hypotheekrenteaftrek en nivellering voor terug.

Als Weekers weer begint te rekenen, staat oud-senator Jan van Heukelum op. De Limburgse tongval kan hem niet charmeren. „Ik ben ontzettend kwaad”, zegt hij. „Hoe is daar onderhandeld, dat wil ik weten. Met alle respect voor Rutte en Blok, maar deze twee mensen hadden de ballen verstand van de achterban.” Ik krijg pukkeltjes van uw statistische mediaan, valt een lid hem bij. „De emotie is ontstaan door een communicatiefout. Geven jullie dat toe?”

Kamerlid Erik Ziengs, de enige liberale Drent in het parlement, schiet Weekers te hulp. Hij voerde een eigen campagne, stond met eigen verkiezingsborden in de Drentse weilanden en straten. „Ik geloof niet dat Rutte de kluit heeft belazerd”, bezweert Ziengs. „Ook de fractie was op de emotie bij de achterban niet voorbereid. We werden overdonderd. En dat moeten we onszelf aanrekenen.” Applaus van zijn vrienden, familie en sponsors achterin de zaal. Maar op de vraag of hij wil garanderen dat het met de inkomensafhankelijke zorgpremie goed komt, schudt ook Ziengs het hoofd.

Of de uitleg de Drentse VVD’ers heeft overtuigd, is de vraag. De onvrede smeult nog, blijkt na afloop aan de tap. Kunnen de leden over twee jaar nog hun huis betalen, hun auto, de crèche, de studie van hun kinderen? En hoe zit het met de pensioenen? Ewout Klok, voorzitter van de Drentse VVD-Kamercentrale, heeft maar één antwoord: „De kop d’r veur, zeg ik. Het land moet geregeerd, er is geen alternatief. Of willen we Wilders weer groot laten worden?”