Frans debat over ouder1 en ouder2

De socialistische regering wil het homohuwelijk invoeren in Frankrijk. Kerk en rechtse partijen verzetten zich fel. Vooral adoptie is omstreden.

Twee vrouwen kussen elkaar vóór een groep betogers tegen de invoering van het homohuwelijk. Foto AFP

Het dubbelleven dat de 32-jarige Franck leidt zegt veel over het taboe waarmee homoseksualiteit in Frankrijk nog steeds omgeven is. Terwijl er hevig wordt gedebatteerd over de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor homo’s, houdt Franck zijn geaardheid voor de meeste mensen verzwegen.

Franck, die zijn achternaam niet in de krant wil, is wethouder voor de recent opgerichte middenpartij UDI in een lommerrijk stadje bij Parijs. Alleen familie en vrienden weten dat hij homoseksueel is. „De mensen die hier wonen zijn zeer conservatief”, zegt hij. „Wanneer bekend wordt dat ik homo ben, kan ik mijn politieke carrière wel vergeten.”

De katholieke kerk en de rechtse oppositie zijn in het geweer gekomen tegen een wetsvoorstel van de socialistische regering dat koppels van hetzelfde geslacht toegang geeft tot het burgerlijk huwelijk.

Vandaag bespreekt de regering het voorstel, dat voortvloeit uit een verkiezingsbelofte van president Hollande. Frankrijk kent nu alleen een geregistreerd partnerschap voor homostellen.

Zowel in de Assemblée nationale als in de Senaat beschikken de socialisten over een meerderheid. Toch is het ‘mariage pour tous’ (huwelijk voor allen), zoals het burgerlijk huwelijk moet gaan heten, geen gelopen race. Want ook binnen centrum-links is het plan omstreden: een groep katholieke socialisten zegt zich van stemming te zullen onthouden.

Franck zwijgt over zijn homoseksualiteit op de school waar hij Frans doceert, een katholiek lycée in het deftige 16e arrondissement in Parijs.

„Ouders, maar ook leraren die ik spreek zijn ervan overtuigd dat het homohuwelijk de deur wijd open zet voor incest en polygamie. Het verraadt een wereldbeeld dat dermate reactionair is, dat ik de discussie maar liever uit de weg ga.” Hij wil op de school blijven werken. „Zonder mij zijn de leerlingen geheel en al aan de onzinpraatjes van hun ouders en de overige leraren overgeleverd.”

In een hoek van de kamer gaan Francks twee dochtertjes op in een videospelletje. Hij kreeg zijn kinderen met zijn ex-vrouw, die hem vijf jaar geleden verliet. Naast hem op de bank zit Romain Durand-LeGoff, zijn 23-jarige vriend met wie hij van plan is ooit te trouwen – als het socialistische voorstel het haalt.

De wettekst geeft getrouwde homostellen ook het recht kinderen te adopteren. Met name dit onderdeel is onbespreekbaar voor de UMP, de centrum-rechtse oppositiepartij van oud-president Sarkozy.

UMP-politicus Jean-François Copé, die met oud-premier François Fillon strijdt om het voorzitterschap van zijn partij, wijst op een recente opiniepeiling waaruit blijkt dat slechts een minderheid van de Fransen homo-adoptie steunt.

Fillon zegt op zijn beurt dat hij de hele wet ongedaan zal maken zodra zijn partij terug aan de macht is. „Ik ben tegen het homohuwelijk omdat het de fundamenten van de maatschappij ter discussie stelt en de rechten van het kind negeert”, twitterde hij deze week. Marine Le Pen van het uiterst rechtse Front National eist een referendum over de kwestie.

Vanuit de katholieke kerk is het verzet aanzienlijk. Katholieken organiseerden de afgelopen weken door het hele land sit-ins. Meer dan een miljoen flyers werden verspreid. Belangrijk pijnpunt, nog afgezien van de abortuskwestie, is het schrappen van de woorden ‘vader’ en ‘moeder’ in de nieuwe wet. Het huidige wetsvoorstel stelt hier de noties ‘ouder1’ en ‘ouder2’ voor in de plaats – ook voor heterostellen.

Onacceptabel, vindt kardinaal André Vingt-Trois, die van mening is dat kinderen moeten opgroeien „in referentie naar een vader en een moeder”. „Hoe samen te leven zonder de erkenning dat er gedragsregels zijn die voor een ieder gelden en die het individuele verlangen overstijgen”, stelde hij op een recent bezoek aan het bedevaartsoord Lourdes.

Katholieke organisaties en de rechtse oppositie hebben op 17 november in heel Frankrijk demonstraties aangekondigd. Ze hopen wordt op een herhaling van de Mouvement pour l’école libre uit 1984. Toen maakte de kerk en politiek rechts gemene zaak tegen het voornemen het (katholieke) privéonderwijs op te heffen. Op 24 juni 1984 stonden er een miljoen mensen in de straten van Parijs. Enkele weken later blies de socialist François Mitterrand, de toenmalige president, het project af.

Begin 2013 moet het parlement hierover stemmen. Dan zal blijken of Hollande de eigen gelederen gesloten weet te houden. Adoptie is ook in zijn eigen kring het meest omstreden deel van de wet.

Franck en zijn vriend kunnen weinig begrip voor het verzet tegen de huwelijkswet opbrengen. „In de nasleep van ’68 werd homo’s losbandigheid verweten”, zegt Franck. „Nu willen we trouwen, kinderen opvoeden, kortom, een burgerlijk bestaan leiden. En weer is het niet goed.”