Dit kamp stuurt geen mensen weg

Verklein dit kamp en registreer de bewoners, zegt Amsterdam tegen asielzoekers. Die zeggen nee. Zo dwing je geen verblijf in Nederland af.

Het asielzoekerskamp aan de Notweg in Amsterdam-Osdorp. Burgemeester Van der Laan vindt dat het te groot is geworden. Foto Novum

Het miezert en de meeste bewoners zitten tegen het eind van de middag rond waxinelichtjes in hun tenten. Het is moeilijk te schatten hoeveel mensen zich precies op het demonstratieve vluchtelingenkamp in Amsterdam-Osdorp bevinden. Maar wie dit vergelijkt met de toestand van een paar weken geleden, ziet meteen: er staan nu veel meer tenten dan eind september, toen de eerste er werden opgeslagen.

Dat constateerde burgemeester Van der Laan ook, toen hij zaterdag voor de tweede keer poolshoogte kwam nemen op het terrein. Tachtig tot honderd uitgeprocedeerde asielzoekers zouden volgens hem inmiddels in de tenten verblijven. Hij stelde twee eisen aan de bewoners: de omvang van het kamp moet terug naar zestig personen. En die moeten zich door de GGD laten registreren om te bepalen wie in aanmerking komt voor tijdelijke opvang in Amsterdam als de winter koud wordt.

De bewoners verwerpen beide eisen, zegt Ahmed uit Mauretanië, die naar eigen zeggen als een van de eersten in het kamp was. Hoe zouden zij hun vrienden, die in dezelfde omstandigheden verkeren als zijzelf, weg kunnen sturen? Ook het vooruitzicht dat ze niet langer bij elkaar, maar in noodopvang verspreid over het land zouden komen te wonen, is niet aanlokkelijk. Individueel hebben ze sowieso geen kans om verblijf in Nederland af te dwingen.

Met z’n allen zijn ze er in elk geval in geslaagd de aandacht te trekken. Bijvoorbeeld van collegepartij GroenLinks, die vandaag in de Amsterdamse gemeenteraad over het kamp wil debatteren. Fractievoorzitter Marieke van Doorninck schrijft dat de gemeente zich „solidair moet tonen door sanitaire en andere faciliteiten aan te bieden zodat de vluchtelingen menswaardig kunnen verblijven in hun kampement”. Ze vindt dat burgemeester Van der Laan samen met de kampbewoners naar Den Haag moet om hun problemen onder de aandacht te brengen van premier Rutte en PvdA-leider Samsom.

Dat de samenscholing, vooral jonge Afrikanen, in Amsterdam is neergestreken, is min of meer toevallig. De afgelopen anderhalf jaar zijn op verschillende plaatsen in Nederland dit soort demonstratieve kampen opgezet, geholpen door Nederlandse kerken, moskeeën en andere organisaties. Het grootste kamp stond dit voorjaar in Ter Apel, waar uiteindelijk zo’n 350 asielzoekers tegen uitzetting demonstreerden, met het argument dat de toestand in hun land te gevaarlijk was. Veel van hen hadden om die redenen tijdelijke verblijfsvergunningen gekregen, maar toekenning wordt telkens opnieuw bekeken, en uitzetting naar landen als Irak en Somalië werd hervat op gezag van toenmalig minister Leers (Immigratie en Asiel, CDA).

Na de ontruiming in Ter Apel eind mei werden kampen opgeslagen in Den Bosch, Zwolle, Sellingen en nu in Amsterdam en Den Haag, waar tenten op de Koekamp staan. De gemeenten staan ze toe op grond van het recht op demonstratie. Dat is ook het uitgangspunt van Van der Laan, die heeft aangekondigd „binnenkort” een beslissing over het Amsterdamse kamp te nemen.