'De openbare ruimte is ons podium geworden'

Jeroen Strijbos en Rob van Rijswijk schreven muziek voor een app, die alleen die te beluisteren is tijdens een wandeling in Den Bosch.

Woensdag begint in Den Bosch het festival voor eigentijdse muziek November Musict. Meervoudig in de programmering aanwezig is het duo Jeroen Strijbos (1970) en Rob van Rijswijk (1971), dat op het festival de Muziekprijs van het Prins Bernard Cultuurfonds Noord-Brabant krijgt uitgereikt.

In opdracht van November Music maakten Strijbos en Van Rijswijk een nieuw werk voor de Walk with me-app die zij hebben ontwikkeld: de Walk of Earthly Delights, geïnspireerd door kunstenaar Jeroen Bosch en diens drieluik De tuin der lusten.

Waarom een app?

Van Rijswijk: „De Walk with me-app bestaat nu bijna twee jaar. Het is spelen met een nieuwe vorm om muziek te presenteren. De app is een topografische compositie, een tussenvorm tussen concert en installatie: het werk is permanent aanwezig in de openbare ruimte, maar als luisteraar moet je wel fysiek gaan wandelen op die plek om zo je eigen concert te maken. „Je kunt de app en de wandelroute thuis gratis downloaden, maar dan hoor je nog niets; daarvoor moet je naar de binnenstad van Den Bosch. Bezoekers die geen iPhone hebben, kunnen er op het festival een huren. De gps-coördinaten sturen de app aan. De microfoon van de iPhone maakt bovendien live-opnames van omgevingsgeluid, dat in de muziek verwerkt wordt. Het is musique concrète in het kwadraat.”

Hoe hebben jullie deze app gemaakt?

Strijbos: “We hebben op lokatie uitgedacht hoe iemand zou kunnen wandelen, zodat er bij iedere beslissing een logisch geheel ontstaat.”

Hoort niemand precies hetzelfde?

Van Rijswijk: „Als je linksaf gaat krijg je een andere muzikale frase te horen dan als je rechtsaf gaat; in die zin schept iedere bezoeker zijn persoonlijke concert. Je wordt zelf musicus – als jij niet komt gebeurt er niets.”

Waarom spreekt deze vorm jullie aan?

Van Rijswijk: „Wij komen uit de elektronische-muziekhoek. Tijdens onze studie zaten wij voor twee luidsprekers en voelden toen al: dit gaat hem niet worden. We misten de interactie met musici – een orkest is een theater. Geleidelijk aan hebben wij steeds meer het publiek bij ons werk betrokken als degenen die het theater maken. Met deze app is de openbare ruimte ons podium geworden. De muziek die je hoort is voor de plek waar je bent geschreven.”

Strijbos: „We zijn ooit begonnen met tape knippen in een studio. Op een gegeven moment konden we met laptops het podium op, maar dat zag er nog steeds niet uit – je kan ook een factuur aan het typen zijn. En nu gaan we naar buiten met een complete studio in de hand. Voor ons betekent de ontwikkeling van de techniek een toename van artistieke vrijheid.”

Hoelang duurt de wandeling?

Strijbos: „Als je er niets aan vindt ben je in twee minuten klaar, maar je kunt ook twintig minuten rondlopen. We hebben heel veel muziek gemaakt, die in eindeloze variaties kan worden gestapeld.” Van Rijswijk: „Zelf zeggen we: het stuk duurt vier hectaren.”