Partijtop in China maakt de weg vrij voor berechting van Bo Xilai

Bicycles are partially buried in the snow after heavy snowfall in Yanqing county near Beijing Monday, Nov. 5, 2012. (AP Photo) CHINA OUT AP

In de aanloop naar het achttiende Nationale Partijcongres dat donderdag bijeenkomt in Peking zijn zondag de twee hoofdrolspelers in recente corruptieschandalen, oud-partijsecretaris Bo Xilai en ex-minister van Spoorwegen Liu Zhijun, uit de partij gezet zodat zij strafrechtelijk kunnen worden vervolgd. Het besluit het tweetal te royeren, werd genomen door het centraal comité, waar de 357 machtigste partijleden in zitten.

Het verstoten van prominente partijfunctionarissen geldt in de partij als een van de zwaarste straffen. Bo en de eens oppermachtige oud-minister Liu verliezen zo al hun belangrijke connecties en zijn vogelvrij. Bo Xilai was begin dit jaar kandidaat voor een topfunctie in het staand comité van het Politbureau, maar verloor al zijn functies nadat zijn echtgenote een bevriende Britse zakenman had vermoord.

Liu blijkt tientallen miljoenen euro’s te hebben aangenomen van bouwbedrijven die dongen naar orders voor de Chinese hogesnelheidslijn. Als minister bestuurde hij de spoorwegen met twee miljoen werknemers als een keizerrijk, tot en met een persoonlijke harem aan toe. Alleen al op de verbinding tussen Shanghai en Peking blijkt Liu 3 miljoen euro te hebben ‘verdiend’. Net als Bo kan hij de doodstraf krijgen.

Tijdens het besloten beraad van het centraal comité blijkt premier Wen Jiabao te hebben gevraagd om een officieel disciplinair onderzoek naar de „verborgen rijkdommen” van zijn familie. Wen, die binnenkort met pensioen gaat, hoopt door middel van dit onderzoek de naam van zijn familie en zichzelf te zuiveren. Volgens The New York Times is de familie Wen dankzij de connecties van de premier een van de rijkste van China.

Het centraal comité keurde gisteren ook een wijziging van het partijstatuut goed. Volgens Chineestalige media in Hongkong gaat het om het schrappen van de verwijzing naar de ideologie van Mao Zedong, grondlegger van de Volksrepubliek. Als het ‘Mao Zedong Denken’ inderdaad uit het partijstatuut wordt geschrapt, is dat een teken dat de nieuwe leiders willen doorgaan met hervormingen.

Tot ver buiten Peking nemen politie en staatsveiligheid de oproep van het Politbureau om tijdens het partijcongres de „sociale harmonie en stabiliteit” te bewaken zeer ernstig. Kritische juristen in Shanghai, dissidenten in Chongqing en Chengdu en bloggers als de Tibetaanse Woeser en kunstenaar Ai Weiwei hebben opdracht gekregen zich stil en onzichtbaar te houden. Woeser is net als enkele andere Pekingse dissidenten naar het platteland gestuurd. De veiligheidsmaatregelen gaan gepaard met extra controles op het internet en hier en daar het wegvallen van CNN en BBC in het kabelpakket.