Kun je borstvoeding geven zonder dat je zwanger was?

In de vriendinnengroep van een anonieme lezer is de eerste net zwanger. Op een avond ging het gesprek over kolven. Ook vrouwen die niet onlangs zwanger zijn geweest, kunnen melk geven, beweerde een van de meiden. De rest reageerde ongelovig: kan dat echt?

„Kortgezegd: ja, dat kan”, zegt Geralde Boogaard-Colli, lactatiekundige bij het UMC Utrecht. „Maar het gebeurt niet zomaar.” Vrouwen die bijvoorbeeld een kind adopteren en graag borstvoeding willen geven, kiezen er soms voor. Met een combinatie van hormonen en kolven kunnen de meeste vrouwen hun melkproductie opwekken.

De lactatiekunde kent twee vormen van melkproductie, terwijl de vrouw niet onlangs zwanger was: relactatie en geïnduceerde lactatie. Bij relactatie heeft de vrouw eerder al borstvoeding gegeven, de productie komt dan relatief eenvoudig op gang door de baby vaak aan de borst te leggen of door borstvoeding te simuleren met een kolfapparaat.

Zo’n zuigende baby of kolfapparaat stimuleren de zenuwen in de tepelhof. Die geven signalen aan de hersenen, waarna de productie op gang komt. Het duurt wel even voordat het zo ver is, één keer kolven of aanleggen is niet genoeg.

„Voor vrouwen die nog nooit borstvoeding hebben gegeven, ligt het wat ingewikkelder”, vertelt Marga Wapenaar, lactatiekundige IBCLC en docent lactatiekunde aan de Hogeschool Utrecht. Als zij de melkproductie gaan opwekken, heet het geïnduceerde lactatie. „Het is dan aan te raden om enige tijd de pil te slikken. Vlak nadat je daar weer mee stopt, komen hormonen vrij die de productie op gang brengen”, zegt Wapenaar. Ook deze vrouwen moeten daarnaast kolven. „Er is flink wat doorzettingsvermogen voor nodig, de productie is niet zomaar op gang”, waarschuwt Wapenaar, die regelmatig vrouwen in deze situatie begeleidt.

Er komt vrijwel nooit zomaar melk uit een vrouwenborst. Ook niet als de partner aan de borsten van een vrouw zuigt dus – al is dit theoretisch wel mogelijk. Als er wel ineens melk uit de borsten komt, is het verstandig een bezoek aan de dokter te brengen.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl