But... it's Mitt

Nederland gaat uit van de herverkiezing van Barack Obama als president van de VS. Obama past in een Nederlandse verzorgingsstaat. Gelijkheid is zijn drijfveer en herverdeling zijn methode. Hij verpersoonlijkt het ‘Europese ideaal’, niet het Amerikaanse. Juist daarom loopt hij groot risico om niet te worden herkozen. Vooral blanke kiezers, driekwart van het Amerikaanse electoraat, hebben mentaal afscheid genomen van hem.

Een verkiezing van Mitt Romney, Obama’s Republikeinse rivaal, zou bij Nederlanders aankomen als een schok, vooral bij de media, die in grote meerderheid Republikeinen afschilderen als partij van superrijken, religieuze zeloten, hebzucht en oorlogszucht. Dit zegt meer over de vooringenomenheid van die media dan over de realiteit in Amerika. Nederlanders voelen zich verwant met de Democraten, omdat ze zo lijken op Europa. Amerika is evenwel Europa niet. Daarom is dat beeld bedrog. Republikeinen verdedigen het vrijheidsideaal: veerkracht, durfmentaliteit, ondernemerschap en persoonlijke verantwoordelijkheid. Dit zijn de elementen die Amerika na vier jaar Obama dringend nodig heeft. Daarom maakt Romney de beste kans op een overwinning, zelfs met een comfortabele meerderheid.

Vier jaar geleden leken de Republikeinen ten dode opgeschreven. De kiezers hadden genoeg van zittend president George Bush en wilden een nieuw perspectief. Dat bood Obama. De Republikeinen verloren het Witte Huis, nadat ze in 2006 de meerderheid in het Congres al hadden verloren.

Het is opmerkelijk hoe snel de Republikeinen terugkwamen. In 2010 herwonnen ze de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. De waarderingscijfers voor Obama daalden geleidelijk. Oorzaak waren ‘Obamacare’ – de hervorming van de zorgverzekering – en het toenemende overheidstekort met bijbehorende schuldgraad. Obama maakte in vier jaar 6 biljoen dollar schuld; ongeveer het dubbele van Bush in acht jaar. De werkgelegenheid stagneerde. De arbeidsmarktparticipatie zakte naar een historisch dieptepunt. Obama maakte van Amerika een land dat leek op een crisisland in de eurozone en had geen flauw benul van economische processen of politiek management. Kabinetschefs kwamen en gingen. Het Witte Huis werd een duiventil, geleid door een ‘filosoofpresident’ op een wolk.

De Democratische nederlaag in 2010 kwam neer op een onvoldoende van het blanke electoraat voor Obama. De Republikeinen herleefden, niet alleen in het Congres. Veel staten weigerden de invoering van Obamacare, dat vooral goed verzekerde blanke kiezers treft. Het aantal Republikeinse gouverneurs steeg in 2010 naar 22 en lijkt in 2012 uit te komen op 33, zelfs in traditioneel Democratische staten. De vraag voor de presidentsverkiezing van 2012 was: komt er een Republikeinse kandidaat, aantrekkelijk voor de grote meerderheid van blanke kiezers? Het zwarte electoraat stemt massaal Obama en een meerderheid van de Hispanics ook. Zodra Obama’s steun onder blanke kiezers beneden de 40 procent zakt, is zijn herverkiezing in gevaar.

Een aanvaardbare Republikeinse kandidaat leek eerst ver weg. Aan de Republikeinse voorverkiezingen deden clowneske figuren mee. Toen Romney de kandidatuur binnen bereik had, lanceerde Obama een campagne van karaktermoord. Romney was rijk, betaalde geen belastingen, vernietigde banen en was als schooljongen al een rotzak. Zelf had Obama niets gepresteerd. Hij probeerde aan te tonen dat het alternatief ‘nog slechter’ was. Zijn campagneteam trok er honderden miljoenen dollars voor uit, maar het hielp amper. Hij hield in opiniepeilingen een voorsprong, maar sloeg geen onoverbrugbaar gat. Romney bleef in het spoor en slaagde erin tijdens de Republikeinse Conventie in Tampa een eigen verhaal neer te zetten. Acteur Clint Eastwood drukte het uit met zijn legestoelscène: ‘de man in het Witte Huis doet zijn werk niet goed, dus hebben we een ander nodig’.

Tijdens het eerste televisiedebat tussen Romney en Obama, begin oktober in Denver, brak Romney door. De grote meerderheid van blanke kiezers zag, ongefilterd door de Democratisch gezinde media, het alternatief. Romney: zakelijk, met dossierkennis, presidentieel. President Obama: twijfelend, hakkelend zonder autocue, geen toekomstplan. Romney moest in de resterende debatten enkel het beeld van ‘president in wording’ vasthouden. Dit deed hij. Obama werd de ‘keizer zonder kleren’.

Een omslag kwam op gang. Swing states als Florida, North Carolina en Virginia neigden naar Romney. Pennsylvania, ooit vast in handen van Obama, werd swing state. Ex-president Clinton moest campagne voeren voor Obama in Minnesota, het Zweden van Amerika. Het duo Romney-Ryan komt uit het Middenwesten. Daar wordt het pleit beslecht. Romney kiest in zijn energiebeleid voor coal country: mijnwerkersgebieden met een Democratisch kernelectoraat. Obama kiest voor de zon. Iedereen kijkt naar Ohio en Hispanics, maar juist Obama’s stemmenverlies onder blanke kiezers doet electorale verhoudingen verschuiven. Republikeinen komen dit jaar massaler naar de stembus dan in 2008. Hun gemeenschappelijk doel is het onttronen van Obama.

Mijn voorspelling: Romney wint. Kiescollege: Romney 315; Obama 223. Senaat: flinterdunne Republikeinse meerderheid. Huis van Afgevaardigden: ruime Republikeinse meerderheid.

Derk Jan Eppink is journalist, publicist en zit in het Europees Parlement voor de Belgische partij Libertair, Direct, Democratisch.