Amerika en de wereld (7): Obama en Romney over de VS als supermacht

Obama en Romney tijdens het eerste debat op drie oktober. Foto Reuters

Binnenlandse onderwerpen als de economie zijn het belangrijkste tijdens deze campagne, maar voor de rest van de wereld zijn de verschillen tussen Obama en Romney op het gebied van buitenlandpolitiek zeker ook interessant. Vandaag aflevering 7 van deze rubriek, over de rol van de VS als supermacht.

De Verenigde Staten zijn niet zomaar een land, maar “the hope of the earth”. Amerika is ontstaan om de wereld te leiden, niet om lijdzaam toe te zien hoe de wereld verandert. Dat is in het kort gezegd de kern van het Amerikaans exceptionalisme, een gedachte die iedere Amerikaanse president omarmt maar over de invulling van die opdracht werd door presidenten in het verleden verschillend gedacht.

In het algemeen geldt dat Republikeinen vinden dat de VS er niet voor moeten terugdeinzen hun dominante rol met militaire middelen af te dwingen. Maar ook het tonen van moreel leiderschap door het bevorderen van democratisering en mensenrechten wordt belangrijk gevonden, door Republikeinen én Democraten. Obama en Romney hebben allebei een nogal verschillende kijk op over hoe het Amerikaans exceptionalisme in de praktijk moet worden gebracht.

Obama: de VS passen een meer bescheiden rol

In de campagne van 2008 had Obama veel kritiek op zijn voorganger Bush. Die had volgens de president Amerika’s goede imago te grabbel gegooid door de oorlog in Irak en het varen van een aggressieve, militaristische koers. Ook had Obama kritiek op het toepassen van marteltechnieken als waterboarding in detentiecentrum Guantánamo Bay. De president wilde Amerika’s morele leiderschap in de wereld herstellen.

Over het idee van het Amerikaanse exceptionalisme sprak Obama zich in 2009 expliciet uit: hij geloofde daar wel in, maar net zo krachtig als dat Britten in Brits exceptionalisme of Grieken in Griekse exceptionalisme geloven, aldus de president. Die uitspraak kwam hem op forse kritiek van conservatieve Amerikanen te staan. Obama zou onvoldoende beseffen welke bijzondere opdracht Amerika op de wereld had.

Obama benadrukte aak dat hij wilde dat de VS leiderschap bleven tonen, maar op een minder arrogante manier. In zijn overwinningstoespraak vier jaar geleden beloofde hij dat “een nieuwe aurora” van Amerikaans leiderschap in aantocht was. Amerika moest weer gaan leiden “by example”. Aan de andere kant benadrukte Obama ook dat het met de vele buitenlandse avonturen van zijn land maar eens afgelopen moest zijn. Het was tijd voor “nation building here at home”.

In de verkiezingscampagne keerde het thema tijdens het derde tv-debat over Amerika’s buitenlandbeleid terug. Daarin zei Obama dat de VS “dat ene onmisbare land” op de wereld blijven en dat de wereld een sterk Amerika nodig heeft. De president beweerde dat de VS wereldwijd sterker staan dan toen hij vier jaar geleden aan de macht kwam. Hij stelde dat zijn regering de banden met Aziatische, Europese en Afrikaanse bondgenote heeft aangehaald.

Romney: Obama veronschuldigt zich voor Amerika

Obama heeft zich de laatste jaren veel te vaak voor Amerika verontschuldigd, vindt Romney. De Republikein wees in de campagne geregeld op de reis die Obama korte tijd na zijn aantreden over de wereld maakte en waarin hij zei dat de VS onder Bush te vaak alleen naar zichzelf hadden geluisterd. De Republikeinen spraken er schande van en Romney herhaalde tijdens de tv-debatten dat hij zich nooit voor Amerika zou verontschuldigen.

In zijn grote buitenlandspeech begin oktober zei Romney dat de VS hun verantwoordelijkheid moeten nemen als leider van de vrije wereld. De president van Amerika moet de geschiedenis helpen vormgeven en niet doen aan “leading from behind”, zoals Obama in de ogen van Romney heeft gedaan:

“America has a proud history of strong, confident, principled global leadership—a history that has been written by patriots of both parties. That is America at its best. And it is the standard by which we measure every President, as well as anyone who wishes to be President. Unfortunately, this President’s policies have not been equal to our best examples of world leadership.”

“God did not create this country to be a nation of followers”, zei Romney vorig jaar al. De 21e eeuw moet net als de twintigste eeuw een ‘Amerikaanse eeuw’ worden, aldus de Republikein. Anders zullen andere grootmachten die leidende rol overnemen, met een “veel gevaarlijker” wereld tot gevolg. Romney belooft dat Amerika zich onder zijn leiding op een strijdbare manier met de wereld zal blijven bemoeien:

“The torch America carries is one of decency and hope. It is not America’s torch alone. But it is America’s duty – and honor – to hold it high enough that all the world can see its light.”

Dit is de zevende en laatste aflevering over de verschillen tussen Obama en Romney als het gaat om het Amerikaanse buitenlandbeleid.

Lees ook aflevering één, over de dreiging van Iran, aflevering twee, over het geweld in Syrië, aflevering drie, over het Israëlisch-Palestijns conflict, aflevering vier, over China en Rusland, aflevering vijf, over de oorlog in Afghanistan, en aflevering zes, over de Arabische Lente.