Winst en verlies

1. Uitkeringen

Wie kan werken, hoort niet van een uitkering afhankelijk te zijn, is een passage die rechtstreeks uit het verkiezingsprogramma van de VVD zou kunnen komen. „Ongeveer een half miljoen mensen in Nederland hebben een uitkering terwijl zij wél geheel of gedeeltelijk zouden kunnen werken”, zo valt in het VVD-programma te lezen. Hetzelfde geldt voor misbruik van uitkeringen: de VVD noemt dat expliciet diefstal.

VVD wint

2. Naar vermogen bijdragen

De tweede helft van de introductie van het thema sociale zekerheid komt uit de koker van de PvdA. Naar vermogen bijdragen, armoedebestrijding en het inkomensafhankelijk maken van de zorgpremies behoren niet tot de liberale beginselen.

PvdA wint

3. Huishouduitkeringstoets

De introductie van de huishouduitkeringstoets is een fraaie illustratie van een compromis tussen de twee coalitiepartners. Het vorige kabinet had besloten dat er een inkomenstoets moest komen voor huishoudens met een uitkering. Dat hield in de praktijk in dat ouders gekort konden worden op hun bijstandsuitkering als een thuiswonend kind een baan zou krijgen. De PvdA was hier tegen. Dat gebeurt nu niet meer. Er blijft wel een toets bestaan voor het geval er meerdere uitkeringen aan één huishouden worden verstrekt. Op die manier wordt voorkomen dat een huishouden aan uitkeringen meer geld binnenkrijgt, dan een huishouden met één inkomen. Werken, een belangrijk punt voor de VVD, moet immers altijd lonen.

Compromis.

4. Activering

Alleen een uitkering als het niet anders kan, vindt de VVD. Dus geldt de plicht voor iedereen om te werken, of naar werk te zoeken. Daarom wordt een eind gemaakt aan ontheffingen voor specifieke groepen, zoals ‘ouderen’.

VVD wint.

5. Strenge regels

De VVD is er tijdens de formatie in geslaagd de spelregels rond uitkeringen strenger te maken. Wie zich misdraagt of niet voldoende solliciteert raakt zijn uitkering kwijt.

VVD wint

6. Individuele gevallen

Tegenover de strengere spelregels rond een uitkering, staat een soepeler benadering voor individuele gevallen. Dat is voor de PvdA een belangrijke concessie: mensen met kinderen bijvoorbeeld kunnen sneller op een extra toelage rekenen.

PvdA wint.