Volg kanker door glazen ruitje in de muizenbuik

A normal mouse, left, and one genetically engineered to have four times the muscle mass, right, sit side by side in this photograph taken at Johns Hopkins University in Baltimore, Maryland, U.S., in November 2006. As Congress girds for hearings on the use of performance-enhancing drugs in baseball, doctors and doping officials say a new science called gene doping will soon allow athletes to re-write the record books and force society to redefine its definition of cheating and sportsmanship. Photographer: Jay VanRensselar/Johns Hopkins University via Bloomberg News VIA BLOOMBERG NEWS

Door bij muizen een glazen ruitje in de buikwand te plaatsen, hebben Nederlandse onderzoekers het uitzaaien van kankercellen op de voet kunnen volgen. Hun onderzoek staat in Science Translational Medicine.

Het uitzaaien van kankercellen is nog steeds met raadsels omgeven. Het is onbekend hoe de cellen erop uit trekken en zich vestigen. Met de bestaande technieken zijn alleen momentopnamen mogelijk. Onderzoekers in Utrecht en Amsterdam gebruikten ‘intravitale microscopie’, waarbij de te bestuderen cellen een fluorescerend label krijgen. Dat licht op als ze worden beschenen met laserlicht. Zo is het niet nodig om weefsel weg te snijden en te fixeren. Maar er kan slechts een halve millimeter diep in het weefsel worden gekeken.

Om toch te kunnen zien hoe uitzaaiende darmkankercellen zich in de lever vestigen – waarvoor ze vaak een voorkeur hebben – plaatsten de onderzoekers een ruitje in de buikwand. Het was een dun rond glaasje van 12 mm diameter. Het ruitje kon vijf weken blijven zitten zonder dat de dieren er last van hadden.

Door het ruitje zagen de onderzoekers onder meer dat kankercellen na zo’n drie dagen in de lever verschenen. Eerst waren de cellen beweeglijk en diffuus door de lever verspreid. Twee dagen later vielen ze stil en klonterden samen tot uitzaaiingen. Die groeiden later uit tot levensbedreigende tumoren.

De onderzoekers wisten die uitzaaiingen te verhinderen door in de eerste dagen een stof toe te dienen die de cellen minder beweeglijk maakt. Mogelijk is het uitzaaiproces in een vroeg stadium nog te stuiten.