Partij maakt weg vrij voor vervolging Bo

Paramilitary police officers shovel snow in a line at the Forbidden City on a rain-snow mixed day, in central Beijing November 4, 2012. China on Sunday continued to warn against blizzards, hiking the alert to the second-highest level on snowstorms that are expected to hit northern regions over the next few days. REUTERS/Jason Lee (CHINA - Tags: ENVIRONMENT) REUTERS

In de aanloop naar het achttiende Nationale Partijcongres in een zwaar beveiligd Peking zijn zondag de twee hoofdrolspelers in recente corruptieschandalen, oud-partijsecretaris Bo Xilai en ex-minister van spoorwegen Liu Zhijun, uit de partij gezet zodat zij strafrechtelijk kunnen worden vervolgd. Het besluit het tweetal te royeren werd gisteren genomen door het centraal comité waar de 357 machtigste leden van de partij in zitten.

Het verstoten van prominente partijfunctionarissen geldt in de partijmores als een van de zwaarste straffen. Bo en de eens oppermachtige oud-minister Liu verliezen zo al hun belangrijke connecties en zijn vogelvrij. Bo Xilai was begin dit jaar kandidaat voor een topfunctie in het staand comité van het Politbureau, maar verloor al zijn functies nadat zijn echtgenote een bevriende Britse zakenman had vermoord.

Liu blijkt tientallen miljoenen euro’s te hebben aangenomen van bouwbedrijven die dongen naar orders voor de Chinese hogesnelheidslijn. Als minister bestuurde hij de spoorwegen met twee miljoen werknemers als een keizerrijk, tot en met een persoonlijke harem toe. Alleen al op de verbinding tussen Shanghai en Peking blijkt Liu drie miljoen euro te hebben ‘verdiend’. Net als Bo kan hij de doodstraf krijgen.

Tijdens het besloten beraad van het centraal comité blijkt premier Wen Jiabao gevraagd te hebben om een officieel disciplinair onderzoek naar de „verborgen rijkdommen” van zijn familie. Wen, die binnenkort met pensioen gaat, hoopt door middel van dit onderzoek de naam van zijn familie en zichzelf te zuiveren. Volgens The New York Times is de familie Wen dankzij de connecties van de premier een van de rijkste families van China geworden.

Het centraal comité keurde gisteren ook een wijziging van het partijstatuut goed. Volgens Chineestalige media in Hongkong gaat het om het schrappen van de verwijzing naar de ideologie van Mao Zedong, grondlegger van de Volksrepubliek. Als het ‘Mao Zedong Denken’ inderdaad uit het partijstatuut wordt geschrapt is dat een teken dat de nieuwe leiders willen doorgaan met economische en politieke hervormingen.

Tot ver buiten Peking nemen politie en staatsveiligheid de oproep van het Politbureau om tijdens het partijcongres de „sociale harmonie en stabiliteit” te bewaken zeer ernstig. Kritische juristen in Shanghai, dissidenten in Chongqing en Chengdu en bloggers als de Tibetaanse Woeser en kunstenaar Ai Weiwei hebben opdracht gekregen zich stil en onzichtbaar te houden. Woeser is net als enkele andere Pekingse dissidenten naar het platteland gestuurd.

De veiligheidsmaatregelen, die gepaard gaan met extra controles op het internet en hier en daar het wegvallen van CNN en BBC in het kabelpakket, strekken zich uit tot de Tibetaanse en Oeigoerse gebieden in het westen van China. Kloosters in de provincies Sichuan, Qinghai en Gansu, waar grote groepen Tibetanen leven, worden zwaar bewaakt en hebben instructies gekregen geen foto’s van de dalai lama te vertonen.

Bij het beroemde schilderkunstklooster van Tongren stak dit weekend weer een jonge Tibetaan zichzelf in brand. Dorje Lungdup (25), een schilder van religieuze Thangka-kunst, is de 34ste Tibetaan die zich uit protest heeft aangestoken.