De Duitse regeringscoalitie probeert scheuren te dichten

A man checks his mobile device as he passes Berlin's landmark Brandenburg Gate that is mirrored in a puddle on November 04, 2012 in Berlin, Germany. AFP PHOTO / KAY NIETFELD GERMANY OUT AFP

Eigenlijk was het gisteren in Duitsland de aanvoerder van de Beierse christen-democraten (CSU), Horst Seehofer, die een topoverleg van de regeringscoalitie in het hoofdkwartier van bondskanselier Angela Merkel (CDU) op scherp zette. Al maanden rommelt het binnen de coalitie. Gisteravond spraken dan eindelijk de leiders van de christen-democratische CDU/CSU en de liberale FDP in het kabinet en in de bondsdag met elkaar in een Koalitionsgipfel. Dat is het Duitse equivalent van ons ‘torentjesoverleg’. En Seehofer zei gisteren tegen het zondagsmagazine van de invloedrijke Frankfurter Allgemeine Zeitung dat de coalitie met resultaten moest komen om te bewijzen dat zij nog „handelingsbekwaam” is. Het ging volgens de CSU-chef om niets minder dan de herverkiezing van de coalitie bij de volgende verkiezingen over een jaar.

De coalitie lijdt aan kwijnende populariteitscijfers: zo maakte Financial Times Deutschland gisteren een opinieonderzoek bekend waaruit blijkt dat 70 procent van de Duitsers teleurgesteld is in de huidige regering. Dan helpt het niet dat CDU/CSU en FDP de afgelopen maanden steeds meer verdeeld lijken over belangrijke thema’s: een aanvullend pensioen, wat CDU-minister Von der Leyen wil om armoede onder gepensioneerde minima te bestrijden. De eigen bijdrage voor (tand-)artsen, die de FDP wil afschaffen. De kinderzorgtoeslag voor mensen die hun kind niet naar de crèche willen sturen, wat de Beierse christen-democraten eisen. Die willen ook nog een miljard extra voor infrastructuur, terwijl de FDP hamert op een begrotingsevenwicht en de hand op de knip wil houden.

Voor Seehofer luidt de bel voor de laatste ronde indringend omdat in Beieren volgend jaar ook een nieuwe landdag, het parlement van de deelstaat, wordt gekozen. En het gaat niet goed met de populariteit van de CSU. FDP-chef Philipp Rösler heeft in januari al te maken met verkiezingen in zijn eigen deelstaat Nedersaksen. Als hij daar verliest, verliest hij zijn positie in de nationale politiek.

Algemeen werd gisteren verwacht dat CSU en FDP aansturen op een uitruil: de Beierse christen-democraten krijgen hun ‘haardpremie’, zoals de bijdrage in de kinderzorgkosten smalend wordt genoemd door tegenstanders. In ruil daarvoor zou de FDP dan de afschaffing van de eigen bijdrage krijgen. Maar tevoren hield de FDP de spanning vast: zo verklaarde bondsdagafgevaardigde Sylvia Canel, die in Hamburg voorzitter is van de liberale partij, gisteren in Welt am Sontag, dat CDU en CSU met hun kinderzorgtoeslag „een miljarden verslindend geschenk aan de kiezers willen geven”.

Geheel volgens haar gewoonte sprak bondskanselier Merkel zich tevoren niet duidelijk uit over de brandende kwesties. Tijdens een CDU-bijeenkomst zaterdag waarschuwde zij wel dat het nog vijf jaar kan duren voordat de monetaire crisis in Europa voorbij is. Maar verder verklaarde ze zich voorstander voor zowel kinderopvang in crèches als thuis: „We willen voorwaarden scheppen voor kinderzorg en voor de verenigbaarheid van beroep en gezin. Maar we willen ook niet diegenen die hun kinderen een paar jaar thuis willen opvangen aan de schandpaal nagelen.”

De voorzitter van de FDP-fractie in de bondsdag, Rainer Bruderle, zei gisteren vlak voor de start van het overleg „optimistisch” te zijn. Maar algemeen werd betwijfeld dat het coalitieberaad snel tot definitieve overeenstemming zou leiden.

Correspondent Duitsland