Ajax ten onder aan zelfoverschatting

Ajax is na de nederlaag tegen Vitesse het zicht op de nationale top kwijt. Toch gelooft het elftal van De Boer dat het morgen tegen City kan stunten.

AMSTERDAM - Vitesse-trainer Fred Rutten vangt Theo Janssen op na zijn wissel in de wedstrijd tegen Ajax. ANP OLAF KRAAK

Bij Ajax zien ze de realiteit liever niet onder ogen. De Amsterdamse voetbalclub ziet zichzelf het liefst nog altijd als een grootmacht. ‘Wij zijn de besten!’ zingen de fans in de Arena doorgaans. In de nok van het stadion hangen spandoeken met de talloze prijzen die de club in het verleden veroverde. En natuurlijk ontbreekt de beeltenis van Johan Cruijff niet. Aan de hand van het clubicoon moet Ajax terugkeren naar de top. Want daar hoort de club volgens de meester thuis.

De werkelijkheid is anders. Ajax verloor zaterdag in eigen stadion kansloos met 2-0 van Vitesse en staat na elf speelronden teleurstellend op de vijfde plaats. Slechts vier competitieduels won Ajax dit seizoen tot nog toe. De achterstand op koploper FC Twente bedraagt inmiddels tien punten. De aanhang rekent erop dat dit gat net als in de twee voorgaande seizoenen nog gedicht zal worden. Met twee landstitels wist coach Frank de Boer veel problemen te verbloemen, maar of FC Twente en PSV opnieuw zullen terugvallen, is de vraag.

De clubleiding, trainers, spelers en fans kijken liever naar de positieve uitschieters. Ajax won toch thuis van Twente? En werd in de Champions League Manchester City thuis niet met 3-1 verslagen? „In die wedstrijden hebben we laten zien dat we echt wel kunnen voetballen”, benadrukte verdediger Toby Alderweireld na de domper tegen Vitesse.

Nee, bij Ajax geloven ze het liefst dat de kansloze nederlagen tegen PSV (om de Johan Cruijff Schaal), Real Madrid en Vitesse en de gelijke spelen tegen AZ, Heerenveen, ADO Den Haag, FC Utrecht, Heracles en Feyenoord uitzonderingen waren. Volgens De Boer ging de Nederlandse kampioen tegen Real Madrid onderuit omdat zijn ploeg „niet durfde te voetballen”. En tegen Vitesse miste de coach „ritme, frisheid en agressiviteit” bij zijn spelers. En als een club als Heracles in de slotfase gelijkmaakt, zegt De Boer: „Dit mag een club als Ajax natuurlijk nooit overkomen.” Over een gebrek aan kwaliteit wordt nauwelijks gesproken. In de ogen van de Ajax-fans is een spits als Wilfried Bony eigenlijk te goed voor Vitesse.

De tijd kijkt voorbij dat Ajax een speler van het kaliber Bony zelf kon aantrekken. Voor de Ivoriaanse international, die twee keer scoorde, is een overgang naar de recordkampioen van Nederland geen optie. Ajax kan op zijn beurt de door Vitesse verlangde transfersom niet opbrengen. Het doet Ajax nog altijd financieel pijn dat in 2008 ruim 16 miljoen euro werd betaald aan Heerenveen voor Miralem Sulejmani. Dat de club ruim 4 miljoen euro verspilde aan de Ajax Experience is ook tekenend voor het gebrek aan realiteitszin. Waar was gerekend op 200.000 bezoekers, bleken slechts 24.000 mensen bereid 17,50 euro neer te tellen voor een bezoek aan het museum aan het Rembrandtplein.

Zolang de IJslandse spits Kolbeinn Sigthórsson geblesseerd is, moet Ajax het doen met gemaakte centrumaanvallers als Siem de Jong, Ryan Babel of Christian Eriksen. De Deen Eriksen wordt gezien als het kroonjuweel in de selectie. De clubleiding verwacht de twintigjarige spelmaker op termijn voor een fors bedrag van de hand te kunnen doen. Maar wil Eriksen de stap naar de Europese top maken, dan zal hij eerst Ajax in het veld bij de hand moeten nemen. Na goede optredens tegen Manchester City en Feyenoord was hij tegen Vitesse weer eens onzichtbaar.

Met een verkoop van Eriksen zal het elftal nog verder worden uitgehold. Afgelopen zomer bleek dat Ajax transferinkomsten slechts ten dele investeert in nieuwe spelers. Zo werd van de 30 miljoen euro die de verkoop van Jan Vertonghen, Vurnon Anita, Gregory van der Wiel, Theo Janssen, Aras Özbiliz en Ismaïl Aissati opleverde ,slechts 4,5 miljoen euro gebruikt om Niklas Moisander en Tobias Sana te kopen. Babel, Christian Poulsen en Lasse Schøne kwamen transfervrij naar Amsterdam. Maar Sana, Poulsen en Schøne ontstijgen de middelmaat niet.

Zo zette Ajax op de weg terug naar de Europese top eerder een stap achteruit. Het gebrek aan een kwalitatief brede selectie brak zich op. De gok om de 19-jarige Stefano Denswil zijn competitiedebuut te laten maken als vervanger van de geschorste Moisander, pakte verkeerd uit. De jonge Ajacied werd op de beslissende momenten afgebluft door de sterke Bony en daardoor zag Ajax zelfs de nationale top uit zicht raken. „Het wordt ieder jaar moeilijker”, zei Alderweireld. „We moeten met vallen en opstaan beter worden en vasthouden aan de visie van Cruijff.”

Snel na de nederlaag tegen Vitesse keerde bij de Ajacieden het bovenmatige geloof in eigen kunnen terug. Zo keek Daley Blind met vertrouwen vooruit naar het treffen met een Europese topclub. „We moeten ons nu richten op City. We willen drie punten pakken. Waarom zou dat niet kunnen? We hebben ze thuis verslagen. Wij zijn echt niet bang voor City.”