Amerika en de wereld (5): Obama en Romney over de oorlog in Afghanistan

Een Amerikaanse militair in gesprek met een Afghaans stamhoofd in de zuidelijke provincie Kandahar. Foto Reuters / Erik De Castro

Binnenlandse onderwerpen als de economie zijn het belangrijkste tijdens deze campagne, maar voor de rest van de wereld zijn de verschillen tussen Obama en Romney op het gebied van buitenlandpolitiek zeker ook interessant. Vandaag aflevering 5 van deze rubriek, over de oorlog in Afghanistan.

Afghanistan is bepaald niet het belangrijkste onderwerp gedurende de campagne, maar toch leveren er nog altijd tienduizenden Amerikaanse soldaten dagelijks strijd met de Talibaan en andere opstandelingen in het land. Elf jaar na de invasie van het land door de VS lijkt het einde van de oorlog nog altijd niet in zicht. Afghanistan blijft instabiel en onveilig.

Veel Amerikanen vragen zich af waarom hun krijgsmacht nog in Afghanistan zit en wanneer er eindelijk een einde komt aan de uitzichtloze oorlog die intussen aan meer dan tweeduizend Amerikaanse militairen het leven heeft gekost. Een meerderheid van de Amerikanen wil dat de Amerikaanse soldaten per direct naar huis komen.

Beleid Obama: meer troepen, maar ook ‘timetable’

Obama verweet zijn voorganger Bush in de campagne van 2008 dat hij zijn aandacht onterecht had gevestigd op Irak en daardoor de oorlog in Afghanistan in het honderd had laten lopen. Irak was een ‘war of choice’, zo zei Obama, terwijl de strijd in Afghanistan ‘the war of necessity’ was vanwege de directe link tussen Afghanistan en de aanslagen van 11 september.

De president beloofde de aandacht van Irak naar Afghanistan te verleggen en dat is wat hij deed: in 2010 stuurde hij 33.000 extra militairen naar het land, de zogenaamde ‘surge’. Obama beloofde dat de troepenuitbreiding, bedoeld om de opkomst van de Talibaan te stuiten, tijdelijk was en stelde tevens een deadline voor de terugtrekking van alle troepen: eind 2014 moeten alle Amerikaanse soldaten weer thuis zijn en moet Afghanistan op eigen benen kunnen staan.

Inmiddels zijn de 33.000 extra troepen weer teruggetrokken. Obama’s minister van Defensie Leon Panetta zei eind september dat de Afghaanse ‘surge’ succesvol is geweest en dat de extra troepen “de opkomst van de Talibaan hebben weten te keren”. Volgens Panetta lopen de Amerikanen op schema om de ‘deadline’ van eind 2014 ook daadwerkelijk te halen.

Of de VS echt zo op schema liggen, is maar zeer de vraag. Soldaten uit het Afghaanse leger en politieagenten keren zich de laatste tijd steeds vaker tegen hun begeleiders: dit jaar kwamen al meer dan vijftig buitenlandse militairen om het leven na aanvallen van Afghaanse bondgenoten. Analisten denken dat Afghanistan in chaos gestort zal worden als de internationale troepenmacht zich eind 2014 daadwerkelijk terugtrekt.

Romney vindt deadline terugtrekking riskant

De standpunten van Romney over hoe het verder moet in Afghanistan zijn de afgelopen jaren niet altijd even duidelijk geweest. Vorig jaar zei hij op een gegeven moment de troepen “zo snel als mogelijk” te willen terugtrekken, terwijl de Republikein de laatste tijd juist waarschuwt voor een te overhaaste terugtrekking die Obama zou voorstaan.

Romney wil net als Obama dat de Amerikaanse troepen eind 2014 uit Afghanistan zijn vertrokken, maar vindt het verkeerd dat de president dat moment als een harde deadline heeft gesteld. In de ogen van de Republikein hebben de Talibaan en andere extremisten door die deadline het Amerikaanse vertrek kunnen afwachten en zou er reden zijn te twijfelen aan Amerika’s vastberadenheid om de oorlog in Afghanistan te winnen.

Een ander kritiekpunt van Romney op Obama is dat hij het advies van zijn militaire commandanten niet altijd heeft gevolgd. Zo zijn de 33.000 extra Amerikaanse soldaten eerder naar huis gekomen dan legerleiders als voormalig generaal David Petraeus hadden geadviseerd. Romney belooft als hij president wordt de legerleiding direct een ‘review’ te laten maken van de situatie in Afghanistan. En belooft de adviezen van het leger trouw te volgen.

Romney laat kortom de optie open dat de Amerikanen ook na eind 2014 actief blijven in Afghanistan. In een speech op 8 oktober zei Romney dat “een politiek getimede terugtrekking” het Afghaanse volk “uitlevert aan de extremisten die ons land op 11 september hebben aangevallen”. Romney wil ten koste van alles voorkomen dat de Talibaan het in Afghanistan weer voor het zeggen krijgen.

Dit is deel vijf van zeven afleveringen over de verschillen tussen Obama en Romney als het gaat om het Amerikaanse buitenlandbeleid. De zeven afleveringen zullen iedere dag tot aan de verkiezingsdag van 6 november op dit blog worden gepubliceerd.

Lees ook aflevering één, over de dreiging van Iran, aflevering twee, over het geweld in Syrië, aflevering drie, over het Israëlisch-Palestijns conflict, en aflevering vier, over China en Rusland.