Streng voor werklozen, duurder voor zzp'ers

De ervaringen die Diederik Samsom opdeed als straatcoach in Amsterdam-West en als loketbediende bij de Sociale Dienst in Rotterdam laten hun sporen na in het regeerakkoord. Uitkeringsgerechtigden die zich niet gedragen hoeven niet op barmhartigheid te rekenen, ook niet van de sociaal-democraten – een lijn die oud-wethouder en PvdA-voorzitter Hans Spekman en aankomend vice-premier Lodewijk Asscher ook al langer volgen. Het is het hardere handhavingsgezicht van de socialisten. Bijstandsgerechtigden worden strenger aangepakt als zij niet aan hun sollicitatieplicht voldoen. En uitkeringsgerechtigden die zich misdragen tegen gemeenteambtenaren moeten onmiddellijk hun uitkering verliezen.

De 1.000 euro belastingkorting die Rutte in de verkiezingscampagne aan alle werkende Nederlanders beloofde, is er ook gekomen, zij het in afgeslankte vorm. De maximale arbeidskorting, een bedrag waarover geen belasting hoeft te worden betaald, gaat stapsgewijs omhoog van 125 euro in 2014 tot 500 euro in 2017. Dat betekent netto op zijn hoogst zo’n 250 euro per jaar lastenverlichting voor de werkende Nederlander.

De werkloosheidswet wordt ingrijpend versoberd. Het recht op WW wordt vanaf medio 2014 bekort van 38 naar 24 maanden. Is de uitkeringshoogte het eerste jaar nog gerelateerd aan het laatst verdiende loon, het tweede jaar in de WW bedraagt de uitkering straks 70 procent van het minimumloon, zeg 1.000 euro per maand bruto.

Ook moeten uitkeringsgerechtigden sneller een baan accepteren. Alle arbeid is straks na zes in plaats van na twaalf maanden werkloosheid „passend”. Ofwel: binnen een half jaar moet de spreekwoordelijke hoogleraar een baan als tomatenplukker in het Westland accepteren.

De fiscale verschillen tussen zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en werknemers worden verkleind in het nadeel van kleine ondernemers. De achtergrond is bekend: op verzoek van de PvdA maakte staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) vorig jaar in een debat over de belastingen een vergelijking tussen werknemers en zzp’ers: wie als ondernemer 20.000 euro verdient, betaalt in de praktijk 216 euro belasting. Een werknemer met zo’n salaris betaalt 3.163 euro.