Minder baby’s door crisis - ‘mensen stellen kinderen uit’

Minder vrouwen krijgen gemiddeld steeds minder kinderen. Foto ANP / Guus Schonewille

In Nederland worden minder baby’s geboren als gevolg van de economische crisis. Dat zegt Jan Latten, hoogleraar demografie verbonden aan het Centraal Bureau voor de Statistiek, vandaag in NRC Handelsblad. “Als de trend van de eerste drie kwartalen van 2012 aanhoudt, stevenen af op 176.000 geboorten in Nederland over heel het jaar.” Dat betekent dat Nederland terug is bij de absolute geboorteaantallen van medio jaren tachtig. “Terwijl we intussen wel met 16,8 miljoen mensen zijn.”

Door de crisis stellen mensen het krijgen van kinderen uit; een bekend fenomeen in tijden van economische tegenspoed. Stelletjes krijgen hun te kleine huis niet verkocht of zijn onzeker of ze hun baan wel behouden. Latten: “De statistieken laten zien dat er sprake is van een slinkend aantal vrouwen van dertig jaar dat bevalt van kind één.”

Dubbele dip: minder vrouwen met gemiddeld minder kinderen

Er is meer aan de hand met vrouwen van rond de dertig. Zij zijn met minder, omdat deze vrouwen op hún beurt zijn geboren tijdens de economische crisis van begin jaren tachtig. Ook toen was het aantal geboortes relatief laag. Er is daardoor sprake van een “dubbele dip”, zoals Latten het noemt: een slinkend aantal vrouwen door de crisis van toen, en per vrouw gemiddeld minder kinderen door de crisis van nu. “Dat versterkt elkaar. Het aantal geboortes over 2012 zal nog lager uitvallen dan het CBS twee jaar geleden voorspelde.”

Als de economie over een aantal jaren verbetert, dan ligt een verlate geboortegolf voor de hand: vrouwen van inmiddels een jaar of 35 die hun uitgestelde kinderwens vervullen. Gevolg: grote schommelingen in geboorteaantallen. Dat kan leiden tot vervelende logistieke problemen, zo zegt Latten:

“Vroedvrouwen die na een paar drukke jaren plots met hun duimen zitten te draaien. Basisscholen met een overschot aan lege schrijftafeltjes. Producenten van babyvoeding die mensen moeten ontslaan. Noem maar op.”

Nog minder sterke schouders voor groeiend aantal lasten

Als het slecht blijft gaan met de economie, doemt een ander scenario op. Niet uit te sluiten is dat het aantal baby’s dan blijft dalen, zodat de “aanwas van onderop” extra stagneert, zegt Latten. “Over 25, 30 jaar neemt het aantal intredes op de arbeidsmarkt dan ineens af. De vergrijzing blijft intussen haar gang gaan.” Nog minder sterke schouders dus, voor een groeiend aantal zware lasten.