Laten we Amerika eens democratie opleggen. Geef Rutte en Ahmadinejad stem in benoeming president

Rutte en Obama in Oval Office. Foto Reuters / Kevin Lamarque

De Amerikaanse presidentsverkiezingen houden de hele wereld bezig. Niet zozeer uit interesse, maar vooral omdat de belangen van miljarden mensen geraakt worden door de uitkomst. Het wordt tijd dat we ophouden deze wereldmacht slaafs te volgen. Ook de rest van de wereld moet mee kunnen stemmen.

Iedere Amerikaanse staat wijst na 6 november kiesmannen aan die de meerderheidsstem vertegenwoordigen. Texas, Wyoming en Utah zullen ongetwijfeld voor Mitt Romney gaan. De Democraat Barack Obama kan waarschijnlijk rekenen op de steun van Californië, Oregon en Pennsylvania. Het belooft een nek-aan-nek-race te worden waarin het electoraat van swing states als Florida, Ohio en Colorado de knoop door zal hakken.

Hoe anders zou het zijn als de rest van de wereld mag meestemmen? Een peiling van Gallup onder 26.000 mensen in 32 landen wijst uit dat 81 procent van de niet-Amerikanen liever Obama dan Romney in het Witte Huis heeft. Nederland is, na IJsland, de grootste steunbetuiger van de huidige president: 97 procent wil Obama. Percentages waar Romney niet aan kan tippen. Het enige land waar hij een meerderheid (65 procent) zou behalen is Israël. In China kan hij rekenen op 29 procent van de stemmen. Dat lijkt weinig, maar mondiaal gezien heeft de Aziatische grootmacht een behoorlijk grote ‘Republikeinse’ minderheid. Kortom, de wereld kiest massaal voor Obama.

Economische invloed, militaire macht

Tegelijkertijd geeft 62 procent van de respondenten aan dat de impact van de Amerikaanse president op hun leven groot tot heel groot is. De Amerikaanse econoom en voormalig Wereldbank-topman Joseph Stiglitz onderschrijft dat in een artikel op Project-Syndicate.com. “Economisch gezien zou het beleid van Romney - meer ongelijkheid en verdeeldheid - niet direct gevoeld worden in het buitenland. Maar de geschiedenis leert dat het Amerikaanse voorbeeld vaak navolging kreeg, met goede en slechte resultaten. Vele regeringen omarmden Reagans mantra de markten te dereguleren - beleid dat uiteindelijk de grootste globale recessie voortbracht in de geschiedenis. Landen die Amerika volgden ervoeren grotere ongelijkheid - meer geld aan de top, meer armoede aan de onderkant en een zwakkere middenklasse.”

Daar waren we zelf bij natuurlijk, maar op militair gebied is de Amerikaanse invloed niet zo vrijblijvend. Het land besteedt meer aan Defensie dan de rest van de wereld tezamen. Irak en Afghanistan hebben dat aan den lijve kunnen ondervinden - met in hun kielzog miljoenen burgers die indirect door het conflict geraakt werden. Als de Amerikanen zich nou altijd zouden houden aan het internationaal recht dan is dat nog tot daaraan toe. Maar Bush lapte de regels aan zijn laars toen hij Bagdad bombardeerde. Amerika heeft er een handje van andere landen democratie op te leggen met bommen en granaten.

Amerika moet kiezen: of soeverein of supermacht

Geen enkel land kan de VS met gelijke munt terugbetalen. Dat moeten we ook niet willen met zijn allen. Daarom is het beter als er niet alleen per Amerikaanse staat, maar ook per land kiesmannen aangewezen worden. De Iraanse Ahmadinejad, de Israëlische Netanyahu, de Nederlandse Rutte, de Noord-Koreaanse Kim Jong-un en de Chinese Jiabao schouder aan schouder in het Amerikaanse kiescollege dat de president aanwijst. In het verlengde daarvan zouden ze een dag per week zitting kunnen nemen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, zodat Ahmadinejad in goed gezelschap kan uitleggen wat hij allemaal van plan is met zijn kerncentrifuges.

De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn op mondiaal niveau allesbehalve een nek-aan-nek-race, concludeert ook het tijdschrift Foreign Policy op basis van een reeks internationale peilingen. Obama is de aangewezen winnaar, maar de scepsis neemt toe volgens auteur Uri Friedman. Kritiek die niet gekanaliseerd kan worden, terwijl bijna de helft van de ondervraagde niet-Amerikanen daadwerkelijk invloed wil op de presidentsverkiezingen. Friedman: “Als je jezelf de leider van de vrije wereld noemt, dan moet je beseffen dat de wereld ook zeggenschap wil.”

Internationale overlegorganen als de Verenigde Naties bieden onvoldoende tegenwicht aan de overmacht van de Verenigde Staten. Ondertussen bemoeit de Amerikaanse president zich met alles en iedereen. Daarom is het tijd voor een krachtig signaal. Wint Romney, dan hoeft onze regering hem niet te erkennen - 97 procent van de Nederlanders zou immers Obama gekozen hebben. Boodschap: ‘Óf soeverein óf supermacht  - niet allebei!’ Aanspraak op wereldleiderschap verplicht tot wereldinspraak.

Volg de auteur op Twitter