Dineren voor zonnecellen

Filantropie

Alumni uit Groningen betalen onderzoek van jonge wetenschappers. Ze krijgen er een diner en contacten voor terug.

We zijn in het hoofdkantoor van Shell in Den Haag. Een kleine dertig mensen zit op zwarte Eames-stoelen in een zaaltje. Ze zijn bijna allemaal man, vijftig-plus, gekleed in donkerblauw pak, lichtblauw overhemd en das. En ze studeerden ooit allemaal aan de Rijksuniversiteit Groningen. De wethouder studeerde juridische bedrijfswetenschappen. De commissaris van een grote bank deed rechten, de gepensioneerd directeur van Berenschot economie.

Ook Stef Kranendijk studeerde in Groningen economie. Nu is hij hoofd van de raad van commissarissen bij een fabrikant van tapijt en kunstgras. Hij spreekt de genodigden in het zaaltje toe en maakt direct duidelijk wat de bedoeling is van het samenzijn. “Dit is de vierde bijeenkomst van de alumnikring Den Haag-Rotterdam. In totaal zijn er zeventig mensen geweest, tien mensen hebben zich gecommitteerd. Zij zullen de komende vijf jaar 2.500 euro doneren. Dat is het doel, je kunt het bij de notaris regelen.”

Het is vroeg op de woensdagavond. Straks is er eten in het huisrestaurant: parmaham, salade caprese, visschotel of pasta, en tiramisu toe.

Maar nu luisteren ze. Naar hoogleraar Sybrand Poppema, de collegevoorzitter van hun oude universiteit. Naar de oproep van Kranendijk. Maar ook naar adjunct-hoogleraar Maria Loi, Italiaanse van origine, in Groningen ontwikkelaar van zonnecellen. En naar hoogleraar Mladen Popovic die aan de universiteit de Dode-Zeerollen onderzoekt.

Met het geld dat de welgestelde alumni geven, betaalt Loi haar jonge promovendus Mark Speirs. Zijzelf komt twee keer per jaar een presentatie geven – dat is de enige verplichting jegens haar donateurs.

Aan de niet-bèta’s waaruit haar publiek bestaat, vertelt ze over de koolstof nanobuisjes die ze als elektronica in flexibele zonnecellen wil gebruiken. Ze houdt het simpel, en legt uit dat een bakje vol nanobuisjes eruitziet als “totaal zwart poeder, meer als iets dat is verbrand in de oven”. Daarna volgt Speirs, die technische grafieken met de eerste resultaten toont en de toehoorders de mogelijkheden van loodsulfide-nanokristallen probeert bij te brengen.

De Rijksuniversiteit Groningen loopt in Nederland voorop in de zoektocht naar nieuwe geldbronnen voor wetenschappelijk onderzoek. Deze zomer kreeg de universiteit een internationale prijs voor een initiatief waarmee haar Ubbo Emmius Fonds drie jaar geleden begon. Het fonds deed toen iets wat in de Verenigde Staten volkomen alledaags is: het bracht alumni bijeen en vroeg hun een bijdrage.

Nieuwe vrienden

“Er zijn meer universiteiten met alumnikringen”, zegt initiatiefnemer Tienke Koning, “maar het verschil is dat wij om geld vragen.” De kring Den Haag/Rotterdam loopt, met 25.000 euro aan toezeggingen, wat achter. De kring Amsterdam bracht al 100.000 euro binnen. Elk van de Groningse ‘alumnikringen’ adopteert één wetenschapper van de universiteit – sinds vorige maand is er zelfs een kring in Zürich. De Haagse kring koos Maria Loi. “Ik beschouw jullie als mijn nieuwe vrienden”, zegt ze met zwaar Italiaans accent en geamuseerde blik.

Henk Rottinghuis (56) is een van de donateurs. Hij bekleedde hoge functies bij rederij Nedlloyd en auto-importeur Pon, nu heeft hij een aantal commissariaten. “Vind je het veel geld?”, vraagt hij later die avond bij het dessert. “2.500 euro, maar je trekt het af van de belasting dus is het maar de helft. Eigenlijk maar twintig euro per maand.”

Kattengespin

Universiteitsbestuurder Sybrand Poppema komt bij elke kringbijeenkomst. En hij beaamt wat Rottinghuis zegt: het gaat níet om veel geld. “Dit is kattengespin. Ik denk dat we hier over tien, twintig jaar de vruchten van plukken. Als iemand ons tegen die tijd besluit om ons nog wat meer geld te geven. Of ons in zijn of haar testament opneemt.”

De bijeenkomst is bij Shell: een van hun topmensen is bestuurslid van het Ubbo Emmius Fonds. Het oliebedrijf betaalt het diner en werkt soms met de universiteit samen, maar speelt geen rol in de avond. Evenmin staan er na de presentaties topmensen uit de energiesector in de rij om contacten met hoogleraar Loi te leggen. “Tachtig procent van de mensen hier heeft economie of rechten gestudeerd”, legt ze uit.

Wat de alumni terugkrijgen voor hun geld is een vermelding in de nieuwsbrief, gezelligheid en goede contacten. Zoals chemicus Paul Hesselink zegt, die directeur is van het internationale certificeringsbedrijf Kiwa: “Ik vind het prachtig om de passie te zien van zo’n jonge promovendus. Het is een wereld waarmee je anders niet meer in aanraking komt. Dit is is een sentimental journey. En ik was benieuwd waar die mensen uit Groningen terecht zijn gekomen.”

Er zijn hier genoeg Groningers om mee te netwerken. Maar te weinig om het salaris van promovendus Mark Speirs te betalen. En dus zegt Stef Kranendijk het in zijn toespraak meteen: “De volgende keer zou het helemaal mooi zijn als u allemaal twee of drie vriendjes meeneemt.”