‘Voor zwakte is geen ruimte in voetbal’ - docu over topkeeper Robert Enke

Aan de linkerkant de vrouw van Robert Enke, Teresa, tijdens een eerbetoon aan de overleden voetballer in het voetbalstadion van Hannover 96. Foto ANP / Kay Nietfeld

Het is deze maand precies drie jaar geleden dat de Duitse keeper Robert Enke de voetbalwereld in diepe rouw achterliet. Geveld door depressies en onzekerheden besloot de keeper in 2009 een einde aan zijn leven te maken. NOS zendt morgen een documentaire uit over Enke en de taboe die rust op onzekerheden binnen de voetballerij.

De trailer:

Succes was geen graadmeter voor geluk

“Als ik niet de beste ben, dan ben ik de slechtste”, spookte voortdurend door het hoofd van Robert Enke. De NOS koos deze destructieve gedachte van Enke als uitgangspunt voor een documentaire over ‘zwakte’ in de voetballerij. Tot op heden nog een groot taboe, want “zwakte past niet in het voetbal”, zegt Jörg Neblung. Hij was de zaakwaarnemer, maar ook een goede vriend van Enke.

Enke had een succesvolle carrière als keeper: hij had onder andere voor de clubs Barcelona, Benfica en Hannover gekeept en was acht maal uitgekomen voor het Duits elftal. Maar de voetballer had het zwaar, zwaarder dan werd gedacht. Na enkele blunders bij zijn toenmalige club Fenerbahçe raakte Enke in een zware depressie waar hij maar moeizaam uit leek te komen.

Enke in Turkije bij Fenerbahçe:

Het succes keerde na zijn korte loopbaan bij de Turkse voetbalclub snel terug, maar de angstaanvallen, teleurstelling, de ontzettende druk die hij zichzelf oplegde, hielden aan. Vooral toen zijn tweejarige dochter aan een geboren hartafwijking overleed.

‘Immense druk leidt tot onrealistisch streven’

En net als Enke hebben ook andere voetballers, maar vooral keepers te kampen met onuitgesproken en het liefst ver weggestopte onzekerheden. Want, zo stelt sportjournalist Rob Schoof:

“Van alle spelers in een elftal is er niet een die zo genadeloos wordt geconfronteerd met de gevolgen van zijn fouten als de keeper. Dat leidt niet alleen tot een immense druk, maar ook naar een onrealistisch streven, naar foutloosheid, naar dwangmatige rituelen.”

Enkele keeperblunders:

‘Ik wilde met 150 km per uur tegen een boom aanrijden’

Voor buitenstaanders grappige beelden, maar de keeper zelf levert het een enorme kater op. Ook de veel geroemde oud-doelman Hans Breukelen heeft na een blunder met de gedachte gespeeld om met 150 kilometer per uur tegen een boom aan te rijden. “De kwetsbaarheid die je voelt als keeper, kun je nergens uiten”, verklaart Van Breukelen zijn gedachte in het programma Pauw en Witteman. Van Breukelen:

“Als keeper ben je perfectionist, omdat je weet dat een fout tot een doelpunt kan leiden. Niemand leert je hoe je met die constante druk om moet gaan. Daar is geen coach voor.”

In de documentaire, die morgen om 14.00 uur wordt uitgezonden, vertellen Nederlandse keepers en oud-ploeggenoten van Enke welke bijzondere rol keepers spelen in het voetbal.